به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس ،
تاریخ مداخلات نظامی آمریکا یک الگوی تکرارشونده دارد: ابتدا یک تهدید بزرگ معرفی می‌شود، سپس با برجسته‌سازی اطلاعات گزینشی و ادعاهای اثبات‌نشده، افکار عمومی برای اقدام نظامی آماده می‌شود و در نهایت، جنگی آغاز می‌شود که هزینه اصلی آن را مردم کشور هدف می‌پردازند. اظهارات اخیر برنی سندرز درباره اینکه جنگ ویتنام و عراق بر پایه دروغ شکل گرفتند و جنگ علیه ایران نیز ممکن است بر همین مبنا باشد، یادآور یکی از تاریک‌ترین فصل‌های سیاست خارجی آمریکاست. اما برای فهم ماجرای ایران، باید ابتدا دو تجربه تاریخی را مرور کرد.
ویتنام؛ جنگی که با یک حادثه مشکوک آغاز شد
در اوت ۱۹۶۴، دولت لیندون جانسون مدعی شد قایق‌های اژدرانداز ویتنام شمالی به دو ناوشکن آمریکایی در خلیج تونکین حمله کرده‌اند. واشنگتن این اتفاق را حمله‌ای مستقیم به نیروهای خود معرفی کرد و از کنگره خواست مجوز لازم برای گسترش عملیات نظامی در ویتنام را صادر کند. کنگره نیز قطعنامه خلیج تونکین را تصویب کرد؛ قطعنامه‌ای که عملا دست رئیس‌جمهور را برای گسترش عملیات نظامی باز گذاشت.اما بعدها اسناد محرمانه پنتاگون نشان دادند که روایت دولت آمریکا درباره حمله دوم، به‌شدت محل تردید بوده و شواهد کافی برای وقوع آن وجود نداشته است. حتی بررسی‌های بعدی نشان دادند که اطلاعات و گزارش‌های عملیاتی به‌گونه‌ای تفسیر و ارائه شده بودند که برداشت موردنظر دولت جانسون را تقویت کنند. در واقع، حادثه‌ای که به‌عنوان توجیه سیاسی گسترش جنگ استفاده شد روشن و قطعی نبود. نتیجه چه شد؟ آمریکا وارد یکی از طولانی‌ترین و پرهزینه‌ترین مداخلات نظامی تاریخ خود شد؛ جنگی که میلیون‌ها قربانی ویتنامی و ده‌ها هزار کشته آمریکایی بر جای گذاشت.
عراق؛ سلاح‌های کشتار جمعی که پیدا نشدند
در سال ۲۰۰۳، دولت جورج بوش پسر با ادعای وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق، حمله نظامی به این کشور را آغاز کرد. مقام‌های آمریکایی مدعی بودند صدام حسین دارای ذخایر سلاح شیمیایی و بیولوژیک است و در مسیر دستیابی به توانایی هسته‌ای قرار دارد. حتی ادعاهایی درباره ارتباط حکومت عراق با القاعده مطرح شد تا خطر عراق برای امنیت آمریکا بزرگ‌تر جلوه کند. کالین پاول وزیر خارجه وقت آمریکا در فوریه ۲۰۰۳ در شورای امنیت سازمان ملل حاضر شد و با نمایش تصاویر ماهواره‌ای و ارائه اطلاعات ادعایی، تلاش کرد ضرورت حمله به عراق را اثبات کند.
اما پس از اشغال عراق، بازرسی‌های گسترده نتوانستند زرادخانه فعال سلاح‌های کشتار جمعی مورد ادعای واشنگتن را پیدا کنند. کمیسیون تحقیق درباره اطلاعات تسلیحاتی عراق نیز بعدا نتیجه گرفت که ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه‌های تسلیحاتی عراق با خطاهای جدی مواجه بوده است. به این ترتیب، یکی از مهم‌ترین توجیهات جنگ فرو ریخت؛ اما دیگر دیر شده بود.عراق اشغال شده بود، ساختار حکومتی آن فروپاشیده بود و میلیون‌ها نفر با پیامدهای جنگ، ناامنی و بی‌ثباتی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. این تجربه یک پیام روشن داشت: وقتی یک دولت تصمیم خود را برای جنگ گرفته باشد، ممکن است اطلاعات را برای توجیه تصمیم سیاسی خود به کار بگیرد.
ایران؛ تهدید فوری یا بهانه‌ای برای جنگ؟
دونالد ترامپ برای توجیه سیاست نظامی خود علیه ایران، چند ادعای اصلی را مطرح کرده است: نزدیک بودن ایران به ساخت سلاح هسته‌ای، تلاش برای بازسازی تأسیسات هسته‌ای، توسعه موشک‌هایی که به‌زودی خاک آمریکا را هدف قرار می‌دهند و ایجاد یک تهدید فوری علیه نیروهای آمریکایی. اما وقتی این ادعاها را در کنار گزارش‌های اطلاعاتی، ارزیابی نهادهای تخصصی و اظهارات مقام‌های آمریکایی قرار می‌دهیم، تصویر کاملا متفاوتی شکل می‌گیرد.
اول؛ ادعای تهدید فوری هسته‌ای: ترامپ بارها مدعی شده است که ایران در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای قرار دارد و باید پیش از آنکه دیر شود، جلوی این اتفاق را گرفت. اما غنی‌سازی اورانیوم و ساخت بمب هسته‌ای دو موضوع متفاوت‌اند.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش ۳۱ مه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که شواهد معتبری از وجود یک برنامه ساختاریافته و اعلام‌نشده جاری برای تولید سلاح هسته‌ای در ایران در اختیار ندارد. این تفاوت بسیار مهم است؛ وجود نگرانی درباره برنامه هسته‌ای ایران، به‌معنای اثبات تصمیم ایران برای ساخت بمب یا وجود تهدید فوری هسته‌ای نیست.
حتی استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، در فوریه ۲۰۲۶ مدعی شد ایران شاید تنها یک هفته با دستیابی به مواد لازم برای ساخت بمب فاصله داشته باشد. اما کارشناسان کنترل تسلیحات این ارزیابی را گمراه‌کننده دانستند؛ زیرا رسیدن به مواد با غنای بالا به‌تنهایی به‌معنای تولید سلاح هسته‌ای نیست و مراحل فنی و تسلیحاتی دیگری نیز لازم دارد.
دوم؛ موشک‌هایی که قرار بود به خاک آمریکا برسند: ترامپ در سخنرانی سالانه خود در کنگره در فوریه ۲۰۲۶ ادعا کرد ایران در حال ساخت موشک‌هایی است که به‌زودی می‌توانند خاک آمریکا را هدف قرار دهند. اما خبرگزاری رویترز در گزارشی در ۲۶ فوریه، به نقل از سه منبع آگاه از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا، اعلام کرد این ادعا پشتوانه اطلاعاتی ندارد و اغراق‌آمیز است.
گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز نشان می‌داد ایران در صورت تصمیم به توسعه چنین قابلیتی، ممکن است تا سال ۲۰۳۵ به موشک بالستیک قاره‌پیما با توان عملیاتی نظامی دست پیدا کند. یعنی آنچه ترامپ به‌عنوان تهدید نزدیک و فوری معرفی می‌کرد، در ارزیابی اطلاعاتی آمریکا یک احتمال مشروط با افقی حدود یک دهه بود. سناتور تیم کین نیز صریحاً اعلام کرد هیچ تهدید فوری از جانب ایران وجود نداشته که اعزام نیروهای آمریکایی به جنگ را توجیه کند.
سوم؛ تهدید فوری ایران علیه نیروهای آمریکایی: ترامپ برای توجیه عملیات نظامی، از ضرورت مقابله با تهدید فوری ایران علیه نیروهای آمریکایی هم سخن گفت. اما اینجا با یکی از مهم‌ترین تناقض‌های روایت واشنگتن روبه‌رو می‌شویم. خبرگزاری رویترز در دوم مارس ۲۰۲۶ گزارش داد مقام‌های دولت ترامپ در جلسه توجیهی محرمانه به کارکنان کنگره اعلام کرده‌اند که اطلاعات موجود هیچ نشانه‌ای از برنامه ایران برای آغاز حمله پیش‌دستانه علیه نیروهای آمریکایی نشان نمی‌دهد.
شبکه ای بی سی نیوز نیز همین موضوع را تأیید کرد و نوشت ارزیابی اطلاعاتی ارائه‌شده به کنگره با بخشی از ادعاهای قبلی ترامپ درباره تهدید قریب‌الوقوع ایران تناقض داشته است. به بیان روشن‌تر، دولت آمریکا برای افکار عمومی از تهدید فوری سخن می‌گفت، اما در جلسات محرمانه با نمایندگان کنگره، شواهد اطلاعاتی چنین تهدیدی را تأیید نمی‌کردند.این تناقض‌ها تصادفی نیستند. وقتی یک دولت برای توجیه اقدام نظامی، تهدیدهای احتمالی و بلندمدت را به خطرهای فوری تبدیل می‌کند، در واقع مرز میان ارزیابی امنیتی و تبلیغات جنگی را از بین می‌برد.
ایران قربانی یک روایت‌سازی سیاسی است
اظهارات برنی سندرز در این میان اهمیت دارد؛ نه به این دلیل که او تنها منتقد سیاست ترامپ است، بلکه چون نشان می‌دهد تردید درباره روایت رسمی دولت آمریکا حتی در داخل ساختار سیاسی این کشور هم جدی است. ویتنام با یک روایت مخدوش آغاز شد، عراق با ادعاهایی که بعدها بی‌اساس بودن آن‌ها روشن شد و حالا درباره ایران نیز ادعاهای کلیدی دولت آمریکا با پرسش‌های جدی و تناقض‌های اطلاعاتی روبه‌روست.
اما یک تفاوت اساسی وجود دارد: ایران عراق سال ۲۰۰۳ نیست. ایران کشوری با جمعیت، وسعت جغرافیایی، توان دفاعی، ظرفیت موشکی و موقعیت ژئوپلیتیکی متفاوت است. تصور اینکه می‌توان با چند حمله نظامی، اراده سیاسی و توان دفاعی ایران را از بین برد، محاسبه‌ای به‌شدت پرهزینه و خطرناک است. درس ویتنام و عراق روشن است: دروغ می‌تواند آغازگر جنگ باشد، اما نمی‌تواند واقعیت‌های میدان را تغییر دهد.
آمریکا ممکن است بتواند با قدرت رسانه‌ای و سیاسی خود برای جنگ توجیه بسازد، اما نمی‌تواند با روایت‌سازی، حقایق را برای همیشه پنهان کند. این بار نیز تاریخ درباره تصمیم واشنگتن قضاوت خواهد کرد؛ نه بر اساس سخنرانی‌های ترامپ، بلکه بر اساس واقعیت‌هایی که در میدان و در اسناد آشکار خواهند شد.
