چرا کاهش سود بانکی قفل بورس را باز نکرد؟!

پایگاه خبری حامیان ولایت/اقتصادی

هم اکنون شاخص کل بورس تا حدود ۶۴ هزار واحد کاهش یافته است و این در حالی است که شاخص فعالیت خود را در اردیبهشت ماه امسال با رقم ۶۷ هزار واحد شروع کرد.

نیم‌نگاهی به سخنان مسوولان بازار سرمایه و وزیر اقتصاد نشان می‌دهد که آنها تا پیش از کاهش نرخ سود بانکی امیدوار بودند که با این تصمیم، بخشی از نقدینگی موجود در دستان مردم، به این بازار راهی شود؛ این در حالی است که این تصمیم نیز نتوانست راهگشای مشکلات بازار سرمایه باشد و در واقع کاهش نرخ سود بانکی نیز نتوانست کلیدی در قفل بازار سرمایه باشد.

به گزارش افکار خبر ، علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی در یکی از اظهارنظرهای خود در قبل از کاهش نرخ سود بانکی معتقد بود که نرخ بالای سود بانکی بر بازار سرمایه مشکل‌ساز شده است؛ زیرا اگر مردم بتوانند نرخ سودهای بیست و چند درصدی از نظام بانکی بگیرند، انگیزه برای ورود منابع مالی به بازار سرمایه و تامین مالی فعالیت‌های اقتصادی در این بازار با مشکل مواجه می‌شود.

در همین حال، محمد فطانت، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در فروردین‌ماه و دیدار نوروزی مدیران ارشد بازار سرمایه تاکید داشت که یکی از ریسک‌های بازار سرمایه که سایه آن بر بازار سرمایه قرار دارد، نرخ سود بانکی است که باید تمام فعالان بازار سرمایه و رسانه‌ها تلاش کنند که این موضوع نیز با توجه به کاهش نرخ تورم برطرف شود.

به اعتقاد وی، نرخ سود بانکی در وضعیت فعلی هم بازار سرمایه را تحت‌تاثیر منفی قرار می دهد و هم به نفع صنعت بانکداری نیست و احتمال خطر ورشکستگی بانک‌ها را رقم می‌زند، بنابراین باید تلاش جدی در خصوص رفع این مشکل صورت گیرد.

با وجود چنین دیدگاه‌ها و رویکردهایی، در حالی نرخ سود بانکی در اردیبهشت‌ماه امسال کاهش یافت که بازار سرمایه بی‌اعتنایی کامل خود را در مدت ۴ ماه گذشته کاملا به این سیاست نشان داد. در همین مدت، شاخص بورس افت‌های محسوسی داشته است و همچنان از کمبود نقدینگی رنج می‌برد.

به عبارتی، در شرایط کنونی بازار سرمایه، هیچ‌گونه نقدینگی‌ای به بازار سرمایه به دلیل کاهش نرخ سود بانکی تزریق نشد؛ اگرچه در همان زمان گروهی از تحلیلگران بازار سرمایه به تاثیر کاهش نرخ سود بانکی بر بازار خوشبین نبودند و عنوان می‌کردند در فضای فعلی بورس، کاهش نرخ سود بانکی اثر پررنگی روی بازار سرمایه نخواهد داشت؛ چراکه فضای اقتصاد کشور در یک رکود نسبی قرار دارد.

بر همین اساس، شاهین شایان‌آرانی، کارشناس‌ارشد بازار سرمایه تاکید دارد در مورد بورس باید این واقعیت را در نظر گرفت که آنچه در بورس در حال اتفاق افتادن است، نتیجه مشکلات ساختاری در این نهاد سرمایه‌گذاری است، بنابراین این‌که کاهش نرخ سود بانکی منجر به حرکت منابع مالی به سمت بورس اوراق بهادار شود، تحلیل خطرناکی است.

به گفته وی، با کاهش نرخ سود سپرده‌ها، این حجم نقدینگی نه‌تنها از بانک خارج می‌شوند، بلکه برعکس تصورات در تولید یا بورس هم سرمایه‌گذاری نمی‌شود، بلکه روانه بازارهای غیرمولد (سکه و ارز) می‌شود.

وی معتقد است که کاهش نرخ سود بانکی موجب می‌شود مقدار زیادی از منابع نقدینگی در کشور از نظام بانکی خارج شده و اینها منابعی هستند که ذاتا ریسک‌گریزند و طبع سرمایه‌گذاران آنها نیز ریسک‌گریز است و اگر این سرمایه‌گذار نقدینگی خود را وارد بورس کند نیز باعث نوسانات بسیاری در بورس خواهد شد، زیرا با اندک تغییرات قیمت دست به حرکات هیجانی خواهد زد.

به گفته این کارشناس ارشد بازار سرمایه، یکی از عوامل افزایش تورم همین نقدینگی است که در حال حاضر به دلیل عدم تناسب بین نرخ تورم و نرخ سود از نظام بانکی خارج شده و این موضوع باعث می‌شود که منابع نقدینگی برای ارائه تسهیلات برای بخش تولیدی و صنایع کاهش یابد.

تجربه افول بازار سرمایه در روزهای اخیر نیز ثابت کرده صرف حرکت نقدینگی به بازار سرمایه نمی‌تواند مبین جذب بالای این بازار باشد، چراکه حضور سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز در هر بازاری می‌تواند به آشوب در آن بازار در شرایط وجود شایعات یا صف‌های فروش منجر شود، بنابراین حرکت سرمایه به سمت بانک‌ها از این منظر قابل توجه است.

به‌هرحال کارشناسان تاکید دارند که تا زمانی که سیاست‌های اقتصادی شفافی در رابطه با حل موضوع کمبود نقدینگی وجود نداشته باشد، خیلی مشکل است که بازار سرمایه بتواند حرکت جدی داشته باشد.

فضل‌الله معظمی، عضو هیات مدیره بانک کارآفرین و کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با «افکارخبر» عنوان می‌کند: در بازار اتفاقی که افتاده، این است که کمبود نقدینگی و مشکل در این زمینه همچنان وجود دارد.

به گفته وی، کمبود نقدینگی به شدت وجود دارد و در این شرایط، خودبه‌خود واحدهای تولیدی با کمبود نقدینگی دست و پنجه نرم می‌کنند و این موضوع، هزینه پول را به شدت بالا می‌برد.

وی متذکر می‌شود: کمبود نقدینگی با خود رکود می‌آورد و عامل رکود نتیجه کمبود نقدینگی است، بنابراین تا زمانی که رکود و کمبود نقدینگی وجود دارد، آن‌چنان تغییری در مشکلات ایجاد نخواهد شد.