«علی مراد» نویسنده و تحلیلگر سیاسی متخصص در امور عربستان در مصاحبهای با گروه «بینالملل فارس» به برخی سوالات درباره استعفای «سعد الحریری» و پیامدها و نتایج آن پاسخ داد.
او، اقدامات عربستان را هماهنگ با رئیس جمهور آمریکا دانست و از طرفی ایفای نقشی از جانب فرانسه در موضوع استعفای نخستوزیر لبنان را منتفی دانست و گفت که اعلام استعفای سعد الحریری در عربستان دو پیام برای حامیان عربستان در لبنان داشت.
مُراد نقش و عملکرد رئیس جمهور لبنان در تحت فشار قرار دادن عربستان را سنجیده ارزیابی کرد و گفت که مصاحبه تلویزیونی نخستوزیر لبنان به نوعی آغاز عقبنشینی عربستان تلقی خواهد شد.
متن گفتوگو؛
استعفای سعد الحریری از عربستان و نه از لبنان چه معنایی دارد؟
اعلام استعفای الحریری از ریاض تحت فشار و تهدید عربستان بود و ریاض میخواست با این اقدام، پیامهای فوق را بفرستد: اول اینکه به همحزبیها و حامیان الحریری بگوید این من هستم که تصمیم میگیرم و شما نمیتوانید خودتان رأسا تصمیم بگیرید که با باقی طیفهای لبنان به ویژه مقاومت چگونه تعامل داشته باشید؛ من هستم که هر زمانی بخواهم رهبر شما را از مقامش برکنار میکنم و شما در نهایت مانند رعیتهایی هستید که از طریق سلب آزادی رهبرتان در لبنان، اراده و آزادی شما را نیز میگیرم. دومین پیام به شرکای الحریری در دولت است با این مضمون که اگر توافق شما (در مسألهای خاص) مخالف با منافع من باشد شما نمیتوانید توافق کنید خصوصا در سایه ائتلافهای جدید با رژیم صهیونیستی؛ وگرنه اوضاع را برایتان متشنج میکنم. این دو پیام عربستان با توجه به رهبری کمتجربه در عربستان یعنی «محمد بن سلمان» نتایجی برعکس برای ریاض خواهد داشت زیرا واقعیت لبنان و عواقب ضربه به کرامت لبنانیها فهمیده نشده است.
برای همه روشن است که استعفای الحریری با فشارهای عربستان صورت گرفته و اما موضوع غیرواضح در حال حاضر، این ایده سیاسی است که میگوید کار کردن نخستوزیر لبنان به نفع عربستان بهتر از نبودش است؛ سوال این است : عربستان از این استعفا به دنبال چیست؟
از بدیهیات سیاسی است که عربستان باید در راستای ابقای سعد الحریری کار میکرد و از طریق این نخستوزیر همخط با ریاض، در راستای تحقق خواستههایش گام بردارد نه اینکه باعث استعفای او شود اما عربستان اخیرا به دلیل عملگرا بودن الحریری و جریانش، کنترل امور را از دست داد.
حقیقت آن است که الحریری طرفدار کنار بودن لبنان از درگیریهای منطقهای و تلاش برای عدم انفجار اوضاع لبنان بود و در این راستا با جدیت کار کرد اما این موضوع دقیقا مخالف با تمایل رو به افزایش ریاض برای تشکیل ائتلافی با تلآویو برای مقابله با متحدان جمهوری اسلامی ایران در منطقه بود.
معتقدم دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در این باره چراغ سبزی به عربستان داده (و لو اینکه به شکل افزایش فشارها باشد نه جنگ) و این در حالی است که سالها با انفجار اوضاع داخلی لبنان مخالفت میشد و این به خوبی فهمیده میشود زمانی که به شکل و مضمون آنچه «قرارداد قرن» میان محمد بن سلمان و ترامپ (برای صلح فلسطینی-اسرائیلی) نامیده میشود، نگاهی انداخته شود.
«میشل عون» رئیسجمهور لبنان یک هفته به عربستان مهلت داد تا سعد الحریری را به لبنان بازگرداند؛ این موضوع و نتیجه آن را چگونه میبینید؟
مهلتی که میشل عون به عربستان برای آزادی سعد الحریری دارد گامی واقعا منطقی بود، درست برعکس رویکرد نسنجیده و شتابزده عربستان؛ عون درنگ و مشورت با همه طیفها و نیروهای سیاسی لبنان را ترجیح داد تا تصمیمی واحد و جامع گرفته شود و این همان چیزی بود که اتفاق افتاد.
ما شاهد همراه شدن همه [سیاسیون لبنان] با میشل عون بودیم و اینکه هر آنچه سعد الحریری (در ریاض) میگوید معتبر نیست زیرا او اکنون در بازداشت است. همچنین فرصتی برای میشل عون بود تا با جامعه بینالمللی برای اعمال فشار بر عربستان با هدف بازگرداندن الحریری طبق قانون بینالملل صحبت کند. در عمل دیدیم که عربستان «دستپاچه» شده و فشارهای بینالمللی در این باره علیه عربستان وجود دارد و در نهایت مجبور خواهد شد تسلیم این فشارها شود.
نقش فرانسه و آمریکا در بحرانی که سعودیها در لبنان خلق کردند، چیست؟ آیا گامهای ریاض علیه لبنان با هماهنگی پاریس و واشنگتن انجام شد؟
معتقدم که عربستان بدون هماهنگی با واشنگتن اقدام به کاری نمیکند، توئیتهایی از ترامپ دیدم که اقدام سلمان بن عبدالعزیز شاه سعودی و پسر وی درباره استعفای الحریری و نیز بازداشت شاهزادگان این کشور را تایید میکرد؛ آمریکاییها در تمام سالهای جنگ علیه سوریه مخالف انفجار صحنه داخلی لبنان بودند نه به خاطر محبت به مردم لبنان بلکه به این خاطر که آنها میدانند عواقب این کار به نفعشان نخواهد بود.
به نظر میرسد ترامپ امروز بدون مشورت با وزیر خارجهاش «تیلرسون» اقدام به انجام کارها میکند. تیلرسون دو روز پیش گفت الحریری باید به لبنان بازگردد و در رأس کابینه باشد. این امکان وجود دارد قضیه استعفای سعد الحریری بخشی از قرارداد بن سلمان و ترامپ باشد که بدون اینکه همه نهادهای حکومتی در واشنگتن از محتوای آن خبر داشته باشد، در حال اجراست.
مجبور کردن الحریری به استعفا پس از سفر محرمانه «کوشنر» داماد ترامپ به ریاض صورت میگیرد و حکایت از هماهنگی میان سناریوی ایجاد بحران در لبنان و بازداشت شاهزادگان سعودی دارد. اما درباره فرانسه اعتقاد دارم مانند آمریکا بخشی از این برنامه نیست بلکه تلاش دارد با اعمال فشار، به آزادی الحریری کمک کند اما معتقد نیستم که موفق شود.
مصاحبه الحریری با شبکه المستقبل را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا به نفع منافع ملی لبنان بود؟
اولین نتیجهای که میتوان از مصاحبه الحریری گرفت آغاز عقبنشینی عربستان در نتیجه فشارهای بینالمللی است؛ فشارهایی که معتقدم اگر اتحاد مردمی و رسمی در مخالفت با بازداشت الحریری در عربستان نبود اتفاق نمیافتاد.
صحبت کردن الحریری در این مصاحبه تلویزیونی با صحبتکردن او در زمان استعفا تفاوت داشت (خبری از لحن تند «قطع دستها» نبود و به بار دیگر صحبت از تفاهم و گفتوگو مانند قبل از استعفایش بازگشته بود). سعودیها فهمیدهاند که اشتباه کردهاند و نتایج کارشان خلاف آن چیزی بوده که پیشبینی میکردهاند.
منبع : فارس
