به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس
هجدهمین دوره جشنواره ملی موسیقی جوان، بهعنوان مهمترین رویداد کشف استعدادهای نو در عرصه موسیقی ایران، امسال نیز با حضور صدها هنرجو از سراسر کشور برگزار شد. این جشنواره طی سالهای گذشته توانسته با اتکا به داوران برجسته، برنامهریزی دقیق و استقبال گسترده نسل جوان، جایگاهی معتبر در فضای هنری کشور به دست آورد. با این حال، چالشهایی همچون ضعف زیرساختهای آموزشی در استانها، کمبود امکانات برای شرکتکنندگان، و بیتوجهی رسانه ملی به معرفی استعدادها، همچنان بر روند برگزاری سایه انداخته است.در همین زمینه، عماد توحیدی، نوازنده و مدرس موسیقی و از داوران جشنواره موسیقی جوان، در گفتوگو با خبرگزاری فارس ضمن ارزیابی مثبت از کلیت این رویداد، به بیان انتقادات، پیشنهادها و نکاتی درباره آینده جشنواره پرداخت.
فارس: به تازگی مهمترین جشنواره کشف استعداد موسیقی به اتمام رسیده است؛ ارزیابی شما از ۱۸ دوره جشنواره موسیقی جوان چطور بود؟توحیدی: ارزیابی من از این هجده دوره از نگاه یک فعال موسیقی کاملا مثبت است. همه ما دشواریهای برگزاری یک جشنواره ملی با این گستردگی و سطح را میدانیم. اینکه جشنواره، مشارکت این تعداد داور دارای نام و سبک و تالیف را برای همکاری با جشنواره جلب کند آسان نیست. باید مقبولیت و اعتبار هنری سنگینی را برای این مشارکت هزینه کرد. این اعتبار در طی هجده دوره بدست آمده است که از انتخاب دبیر مقبول و دارای شان فرهنگی_ هنری تا برنامه ریزی و برگزاری دقیق مرحله به مرحله جشنواره توسط انجمن موسیقی ایران ، جلب میزان مشارکت و استقبال بالای نسل جوان و همینطور استقبال از نقد و نظر منتقدان را در بر میگیرد. اعتبار مدیریت فضایی چنین پرشور و بانشاط با عوامل متخصص و خوشنام اندک اندک بدست آمده و خوشبختانه با وسعت مشربی که برگزارکنندگان از خود نشان میدهند و با بهره گیری از نظرات منتقدان و کارشناسان ،هرساله کیفیت برگزاری این رویداد بزرگ بالاتر میرود.
فارس: این جشنواره چه میزان توانسته در جذب نسل جوان به موسیقی اصیل ایرانی کمک کند . با توجه به تغییر ذائقه شنیداری نسل جوان چه ایده های نویی در موسیقی داشته اند.؟توحیدی: سوال خوبیست! نکته اینجاست که انتظار موفقیت جشنواره در جذب نسل جوان و کمک به موسیقی ایران و همچنین معرفی ایده های نو بدون یاری رساندن نهادهای فرهنگی دیگر شدنی نیست. اگر صدا و سیما بدون توجه به رسالت ذاتی خود صرفا در خبری کوچک و در تصاویر لانگ شات نوازندگی نوجوان بلوچ یا تایبادی را پخش کند و به سرعت گزارش را تمام کند کمکی به جشنواره و اهدافش نمیکند. هزار و ششصد نوازنده برای «دیده شدن» در جشنواره شرکت میکنند. تلویزیون چه کمکی به دیده شدن اینان میکند؟ این تعداد جوان و نوجوان برای شرکت در جشنواره زحمت میکشند و رویای قدر دیدن و بر صدر نشستن دارند! انتشار حتی کوتاه تصویر اینان در رسانه های جمعی برای مدتها اینان را کوک میکند. سوال اینجاست که چرا یک بار برای همیشه تکلیفمان را با پخش نوازندگی هنرمندان موسیقی روشن نمیکنیم؟ با وجود برخی بلاتکلیفی ها و عدم مشارکت شبکه های رسانه ملی که میتوانند به تبلیغ ایده ها و آرمانهای جشنواره کمک کنند، هنرجویان بسیاری جذب جشنواره شده اند. گردهمایی مشابهی در این سطح و کیفیت در موسیقی ایران نیست و با توجه به نیاز نسل جوان میتوان از این جشنواره در ایجاد نشاط اجتماعی و تشویق جوانان به رقابتی پرشور و هیجان بهره برداری کرد. در مورد تشخیص ایده های نو و تشویق و ترویج آنها نیاز به رویکردهای متکثر در اعضای هیاتهای داوری است و برگزارکنندگان جشنواره به این نکته واقفند و داوری جشنواره را به نمایندگان با تجربه سبکی و تالیفی متنوع واگذار میکنند.
فارس: شرکت کنندگان منتخبانی از فضای آموزشی کشور هستند از هنرستان و دانشگاه تا آموزشگاه های موسیقی،با این تفاسیر فضای آموزشی موسیقی را چگونه ارزیابی میکنید. از شیوه نواختن آنها رضایت دارید؟توحیدی: باید به این نکته اشاره کرد که امکانات آموزشی موسیقی کشور توزیع عادلانه ای ندارد. میبینیم که برخی شرکت کنندگان در فضایی بی برخوردار از مدرس توانا، ساز خوب و پشتوانه ذهنی هنری در جشنواره شرکت میکنند. بارها اتفاق افتاد که مثلا شش نوازنده اعزامی از یک استان از سن ده سال تا بیست سال به نوبت با یک ساز اجرا میکنند! در حالیکه توان جسمی نوازنده ده ساله با بیست ساله قابل قیاس نیست و چرا باید تنها یک ساز خوش صدا در بین اینان دست به دست شود؟ کاش متولیان فرهنگی هر استان حداقل شرایط دستیابی شرکت کنندگان استان خود به ساز مناسب را فراهم کنند.
جشنوارهای با شأن آکادمیک؛ اما همچنان درگیر مشکلات آموزشی نوازندگان
در مورد شیوه های نواختن شرکت کنندگان هم اتفاق خوب آن است که با وجود احترام به تکثر شیوه ها و سبک های رایج، نوازندگی ها تا حد زیادی از ابتذال عوامانه حاکم بر فضای مجازی عاریست و این نتیجه بسیار خوبیست که فضای جشنواره دارای شأن و شخصیت آکادمیک و دانشگاهی است و اینجا نمایش های تهوع آور و تظاهرات هنری بی مایه پر سروصدا و گوشخراش خریداری ندارد. هر چند متاسفانه برخی از نوازندگان هنوز استایل صحیحی ندارند و در هنگام اجرا فشار و استرس بسیاری را بر خود تحمیل میکنند. این گروه باید بدانند که انتظار بی نقص بودن و کامل بودن از خود نداشته باشند و از راهکارهای مناسب نظیر متد بازی درونی ( inner game ) برای کنترل سطح اضطراب و فشار استفاده کنند. همچنین مهارت نوازنده درگرو تمرینات منظم با ساز و نیز تمریناتی غیر از تمرین نوازندگی است. نوازنده باید زمانی از روز را صرف تمرینات ایروبیک کند و از انجام ورزشهای سنگین اجتناب کند چرا که موجب عدم توازن در عضلات میشود. بسیاری از این مشکلات را نمیتوان در جشنواره حل کرد و یا حتی در مورد آنها صحبت کرد. اینکه بسیاری از شرکت کنندگان ریتمهای اوزانی که برای داوری به آنان ارائه شده را ساده انگارانه کلاژ کنند و بدون طراحی زیبا ریتمها را بی وصل و ربط درست اجرا کنند و تکنوازی آنها هم همین مشکلات جدی را داشته باشد و حتی حس و حال و معنویتی در شنونده ایجاد نکند از وضعیت آموزشی ناقص و دم دستی خبر میدهد.
نوازنده ها در قیاس با یکدیگر امتیازاتی را دریافت میکنند و برخی برگزیده میشوند ولی با دریافت عناوین جشنواره کوچکترین ضمانتی برای موفقیت در آینده ایجاد نمیشود و بیشتر تشویقی برای فعالیت بیشتر و جدی ترست.. موفقیت در موسیقی نیاز به تلاش روحی و جسمی بسیار برای ایجاد یک چارچوب قدرتمند در زمینه های مختلف دارد و البته برخورداری از مؤلفه اقبال و شانس هم در این میان مهمست. در جشنواره موسیقی جوان داوری با توجه به سن و سال و بی تجربه بودن شرکت کنندگان و درک برخی شرایط و مشکلات ایشان انجام میشود. استایل صحیح نوازنده در اجرا، پوشش متناسب با خاستگاه فرهنگی، رعایت آداب اجرا در گفتار و کردار ، طراحی زیباشناسانه قطعه، قدرت و ظرافت توامان در اجرا و انجام صحیح و گوشنواز تکنیکها با نگاه همزمان به سنتهای دف نوازی و ریتمهای مدرن و همینطور ارائه برازنده ای از هوش، شجاعت و شخصیت فردی و هنری نوازنده از شاخصههای من در داوری نوازندگی دف در این سالها بوده و هر سال شاهد روند رو به رشدی در این شاخص ها در بین شرکت کنندگان هستم و امیدوارم نظر بخش بزرگی از هنرجویان دارای استعدادهای درخشان در موسیقی به شرکت در جشنواره جلب شود. نوازندگان کثیری که حضورشان در جشنواره سطح هنری فعلی را بشدت بالا برده و پشتوانه هنری قابل اتکایی برای آینده موسیقی ایرانی است.
فارس: شما مؤلف اولین و پرتیراژترین کتاب آموزش دف و آغازکننده مسیر آموزش علمی_تخصصی شیوه دف نوازی، همچنین دارنده مدرک درجه یک دف نوازی با کارنامه ای غنی از آثار موسیقایی منتشر شده در آهنگسازی آثار ریتم_محور هستید. با توجه به اینکه چندین دوره داور جشنواره بودید از میزان اشراف شرکت کنندگان به مباحث تئوریک و علمی موسیقی راضی هستید؟توحیدی: متاسفانه فضای دف نوازی ایران هنوز از یک سو گرفتار برخی تعصبات کور است و از سویی درگیر ابتذال سیرک وار عده ای فرومایه در فضای مجازی! اما نسبت به سی و اندی سال پیش که کتاب من برای اولین بار منتشر شد و با استقبالی شگفت به تیراژی بالای یکصد هزار نسخه رسید ، امروز شاهد وضعیت بسیار بهتری هستیم. هر چند هنوز از نوازندگان دف انتظارات بسیار بیشتری در رویکرد علمی به این ساز و شیوه های نوازندگی آن وجود دارد. در دنیای امروز نوازندگان سازهای کوبه ای جهان عموما در مباحث تئوری افرادی باسواد و مطلعند و بخشی از خلاقیت آنان در امر اجرا به وقوف آنان در نوشتن ریتمهای بدیع و تجزیه و تحلیل آنهاست. من با نوشتن مقالاتی تخصصی که منتشر شده و در دسترس است به شرایط و مهارتهای علمی و تخصصی نوازندگان کوبه ای برجسته در کشورهای دیگر و حتی به تمرینات ورزشی و برخی موارد مربوط به تغذیه و زمان بندی برای تمرین نوازندگی اشاره کردم که مطالعه آنها برای علاقه مندان مفیدست. جالب است که در کارگاههای خارج از کشور من، شرکت کنندگان مدام در حال پرسش های تئوریک و نحوه نوشتن جملات ریتم در قالب و اوزان مختلف هستند و نسبت به ایرانیها ،کنجکاوی بیشتری در جزییات و استفاده از منابع کمک آموزشی از خود نشان میدهند.
خوشحالم که اخیرا نوازندگان دف و دیگر سازهای کوبه ای ایران نیز به اهمیت آگاهی فنی و علمی در ریتم پی بردهاند. توصیه دیگرم به نوازندگان نوجوان و جوان این است که شخصیت هنری خود را با مطالعه گنجینه ادب فارسی و شاهکارهای ادبیات جهان ارتقاء دهند. تاثیر آگاهی ادبی بر موسیقی قابل کتمان نیست.چه بسا مطالعه جدی شعر فارسی و ادبیات جهان موجب خلاقیت بیشتر هنرجویان در ارائه هنری شود و بطور قطع در بالابردن سطح رفتارهای هنری و شخصیت اجتماعی ایشان مفیدست.
فارس: سوال آخر چه پیشنهادی برای برگزار کنندگان جشنواره دارید؟توحیدی: جشنواره با امکانات و بودجه و حمایتهایی که دارد در حداکثر بازدهی خود قرار دارد. دکتر حمیدرضا اردلان در سمت دبیری جشنواره هم متخصص است و هم تجربه گرانسنگی در مدیریت جشنواره موسیقی جوان سالهای گذشته و همینطور جشنواره های موسیقی نواحی را دارد و انجمن موسیقی ایران با گروه برگزاری نخبه و کارشناس خود حداکثر کارایی را از خود بروز میدهد. ارائه پیشنهادات و داشتن انتظاراتی افزون ، نیازمند ثبات مدیریتی جشنواره و انجمن موسیقی ایران، افزایش بودجه و امکانات ، جلب همکاری بسیار جدی نهادهایی چون وزارت آموزش و پرورش، وزارت آموزش عالی، وزارت میراث فرهنگی ،ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در استانها ، فرمانداریها و استانداریها، رسانه های مکتوب، فضای مجازی و صدا و سیماست. هنوز همه بار انعکاس این رویداد بر عهده خبرگزاریها و رسانه های مکتوب و برخی رسانه های تخصصی موسیقی در کانالها و اینستاگرام است. امیدوارم ستاد خبری کارامد جشنواره که امسال بسیار بهتر از دوره های قبل عمل کردند، با حمایتهای بالادستی هر چه بیشتر در معرفی، تجزیه و تحلیل آرمانهای جشنواره، چگونگی برگزاری و معرفی سزاوار برگزیدگان موفق باشد. این اتفاق اگر در بالاترین بسامد تبلیغی و تبیینی خود روی دهد در ارتقای کمی و کیفی جشنواره و نهایتا موسیقی ایران بسیار موثر خواهد بود. اینکه امسال تمامی مراحل اجرای هنرمندان و داوریها بصورت زنده در سایت جشنواره و برخی پیجها قابل مشاهده بود قابل تحسین بود و تاثیر بسیار خوبی بر خیل بازدیدکنندگان علاقه مند گذاشت.
چالشهای اسکان و هزینههای بالای حضور هنرجویان در جشنوارههمچنین برای برخی هنرجویان شهرستانهای دیگر که از داشتن مدرس باکیفیت آموزشی بالا محرومند همچون یک کلاس درس یا کارگاه آموزشی مجازی مفید بود. در مورد گفته های دبیر محترم جشنواره جناب آقای اردلان هم یک نکته قابل ذکرست. ایشان با شناختی عمیق از موضوع، تواضعی ذاتی و خلق و خوی بدور از غوغا سالاری سالهاست که سکاندار برگزاری جشنواره است و همگان به دستاوردهای درخشان و رو به رشد او گواهی میدهند. ایشان در اختتامیه پیشنهاد کردند که یک جوان سی و پنج ساله پرانرژی عهده دار این سمت شوند. لازمست که یادآور شوم مدیریت این رویداد جدا از نیاز به انرژی ، به شاخصه هایی چون عقلانیت ، اعتبار و شیخوخیتی هنری محتاجست که ایشان به گواهی کارشناسان این حوزه واجد این کیفیات هستند. از سویی نباید آگاهی دقیق ایشان از مشکلات جشنواره و طرحهایی که برای رفع آنان دارد نادیده گرفته شود. مطلعید که تعدادی از هنرجویان به همراه خانواده قبل از اجرای حضوری و اختتامیه شب را در اتومبیل بسر برده اند. یا آنان که از مسیرهای دور با اتوبوس و قطار و صرف هزینه هایی که با شرایط اقتصادی ایشان همخوانی نداشت خود را به جشنواره رساندند که وزارت فرهنگ و ارشاد باید فکری برای حل این مشکل کند و حداقل شرایط اسکان و تغذیه برای راه یافتگان به مرحله نهایی مهیا کند . میدانم که برخی از هنرمندان نوجوان و جوان با محاسبه برخی هزینه های آمد و رفت و اسکان و تغذیه از خیر شرکت در جشنواره میگذرند و این خبر بسیار بدی است.
دبیر جشنواره آگاهست که شرایط فعلی چقدر با اهداف آرمانی جشنواره فاصله دارد و این اشراف موضوعی و اجرایی چنان عمیق است که با کتابچه و گزارشهای اداری به شخص دیگری منتقل نمیشود. نظر من راجع به عوامل انجمن هم همین است. این دوستان در سمتهای مختلف چنان هماهنگ با دبیر و آشنای با جزییات و لطایف فنی و هنری و حتی عاطفی جشنواره هستند که قابل جایگزینی نیستند. امیدوارم که جناب اردلان و یاران وفادار و کاربلدش تا زمان دستیابی به آرمانهای بهبودخواهانه خود در کنار جشنواره بمانند.
