اریتره، کشور کوچک شاخ‌آفریقا، برهم زننده بازی بزرگ دریای سرخ +عکس

اسرائیل و آمریکا یکی دیگر از شرکای خود در دریای سرخ را از دست می‌دهند. اریتره یکی از اعضای محور چندقطبی رو به رشد اوراسیا، توانسته برنامه‌های واشنگتن و تل‌آویو برای تسلط منطقه‌ای را به چالش بکشد.

به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس ،

«اریتره»، کشور کوچک آفریقایی در ساحل دریای‌سرخ چندماه‌ است که به‌شدت زیر ذره‌بین غرب است. در ژانویه، «مایکل روبین»، عضو مؤسسه «امریکن انترپرایز» خواستار تغییر نظام کشوری شد که آن را «کره شمالی آفریقا» توصیف کرد.روزنامه اسرائیلی «هاآرتص»، اریتره را به‌دلیل داشتن روابط نزدیک با تهران تهدیدی برای آمریکا و اسرائیل توصیف و «وای‌نت» دیگر روزنامه اسرائیلی «انصارالله» یمن را به گسترش نفوذ در اریتره متهم کرد. هیچ‌یک از این هشدارهای غیرمنتظره ربطی به حقوق‌بشر نداشتند، بلکه ناشی از ترس از دست‌رفتن کنترل غرب بر دریای‌سرخ بود.اریتره پیش‌تر شریک نزدیک اسرائیل بود، اما از سال ۲۰۲۰ رویکرد خود را به‌سمت چین، روسیه و ایران تغییر داده بود. این فقط اریتره نبود، بلکه طبق گزارش‌ها «سودان» نیز رویکرد مشابهی پیش گرفته بود، در‌حالی‌که کمی‌ آن‌طرف‌تر «جیبوتی» همکاری با چین را به‌جای اسرائیل و غرب انتخاب کرده بود.

 

اریتره و آمریکا، روابطی پر تنش

از زمان استقلال اریتره در سال ۱۹۹۳ روابط آمریکا‌-اریتره پر فراز و نشیب بود. پس از یک دوره همکاری، نزدیکی آمریکا به جیبوتی و یمن باعث شد، واشنگتن خود را بی‌نیاز از یک شریک راهبردی جدید در دریای سرخ ببیند، به‌همین‌دلیل، نزدیکی به اتیوپی را بر اریتره ترجیح داد.

در اختلاف پیش‌آمده بر سر جزایر «حنیش» یمن، آمریکا جانب صنعا را گرفت و اسرائیل جانب اریتره، تا به‌موازات تیرگی روابط اریتره با آمریکا، روابط با تل‌آویو بهبود یابد.اریتره در سال ۲۰۰۵ در واکنش به نزدیکی واشنگتن به اتیوپی علی‌رغم اخراج آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا(USAID) پیشنهاد میزبانی از یک پایگاه آمریکایی را داد، اما آمریکا نزدیکی بع جیبوتی به اریتره ترجیح داد.

شورای امنیت در سال ۲۰۰۹ به‌دلیل امتناع اریتره از خروج نیروهایش از جیبوتی و حمایت از «جنبش الشباب» تحریم‌هایی را علیه این کشور اعمال کرد. این تحریم‌ها حتی پس از آنکه اریتره این حمایت را متوقف کرد ادامه یافت، تحریم‌ها باعث تغییر رویکرد اریتره به‌سمت محور مسکو، پکن، تهران و انصارالله شد تا در ادامه بندر راهبردی «عصب» بر ساحل دریای سرخ را در اختیار آنها بگذارد.

این تغییر رویکرد اسرائیل را به تکاپو واداشت تا در سال 2012 رضایت اریتره برای ایجاد تأسیسات کنترل و رصد دریایی و در سال 2016 پایگاهی نظامی بر کرانه دریای‌سرخ را برای رصد تحرکات انصارالله را بگیرد.جنگ عربستان و امارات در سال 2015 علیه یمن، اریتره را به دامان امارات و غرب انداخت تا امارات یک مرکز لجستیکی در بندر عصب ایجاد و 300 نظامی خود را در آن مستقر کند.

 

قطع روابط با غرب

تحریم‌های اریتره در سال ۲۰۱۸ پس از امضای توافق صلح بین این کشور با اتیوپی لغو شد، اما ماه‌ عسل با غرب کوتاه بود. در سال ۲۰۲۰ اریتره از پذیرش سفیر جدید اسرائیل امتناع کرد، تا در مقابل ترامپ شهروندان مسلمان اریتره را از ورود به خاک آمریکا منع کند، یک‌سال بعد هم امارات از اریتره خارج شد.

چین از این فرصت برای پر کردن خلاء ایجادشده استفاده کرد. پکن سال‌ها حامی استقلال اریتره بود و سرمایه‌گذاری‌هایش در آن را با وجود کووید افزایش داده بود.

روابط چین و اریتره درپی ادامه تجاوز غرب به منطقه گسترش یافت تا درمقابل آمریکا بار دیگر تحریم‌ها را به اریتره به بهانه دخالت این کشور در جنگ «تیاگرای» بازگرداند. سردی روابط با اریتره، اسرائیل را واداشت، سفارتش در این کشور را تعطیل و قانون مهاجرت‌دادن اتباع اریتره‌ را تصویب کند. این رویکردها باعث شد، اریتره بیش‌از گذشته رویکرد گرایش به شرق را پیش گیرد.

این کشور از جنگ روسیه در اوکراین حمایت کرد و پس از سفر «سرگئی لاوروف» در ژانویه 2023 میزبات نیروی دریایی روسیه در بندر «مصوع» شد و مبادلات تجاری‌اش با روسیه را افزایش داد.چین نیز با استفاده از این فرصت مناسبات تجاری‌اش با اریتره را افزایش داد.

اکنون یک‌سوم واردات اریتره از چین و دوسوم صادراتش به چین است. همچنین، پکن سرمایه‌گذاری‌های چشمگیری در بخش معادن و زیرساخت‌های اریتره انجام داد، طوری‌که از سال 2022 دو کشور شریک راهبردی همدیگر محسوب می‌شوند.با گسترش روابط اریتره با مسکو و پکن، این کشور روابطش با تهران و انصارالله را نیز گسترش داد.

با آغاز جنگ اسرائیل، اریتره ضمن حمایت از مقاومت فلسطینی، از عملیات انصارالله در حمایت از غزه و بستن دریای سرخ به روی کشتی‌های اسرائیلی حمایت کرد.

 

پیچیدگی‌های شاخ آفریقا

نگرانی‌های آمریکا و اسرائیل در منطقه راهبردی شاخ‌آفریقا به اریتره محدود نمی‌شود. اتیوپی نیز درحال تغییر رویکرد و چرخش به‌سمت شرق است.

چین شریک تجاری اصلی آن است و روسیه و ایران درحال تقویت همکاری‌های خود با آن هستند. اریتره و اتیوپی سال گذشته به بریکس ملحق شدند.در ادامه تحولات شاخ‌آفریقا، جیبوتی سیاست نگاه به شرق، گسترش روابط با روسیه، چین و ایران و حمایت از مقاومت فلسطینی را پیش گرفت و به آمریکا اجازه نداد، از پایگاه نظامی‌اش در این کشور علیه انصارالله عملیات کند.

یکی از دلایل ارائه طرح به‌رسمیت شناختن منطقه جدایی‌طلب«سومالی‌لند» و تأسیس پایگاهی در آن، به‌این دلیل است که آمریکا و اسرائیل می‌بینند که عملا در منطقه‌ شاخ‌آفریقا جایی ندارند.