به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس: پوکی استخوان وضعیتی است که در آن استخوانها نازک، ضعیف و احتمال شکستگی آنها بیشتر میشود. این بیماری شیوع بالایی دارد.
علت پوکی استخوان چیست؟
استخوانهای ما، درست مانند سایر بافتهای بدن، در طول زمان تغییر میکنند. در واقع، بدن به طور طبیعی استخوانهای قدیمی و آسیبدیده را حذف و آنها را با سلولهای جدید استخوانی جایگزین میکند. این فرآیند بازسازی استخوان نامیده میشود.
تا حدود ۳۰ سالگی، بدن تقریباً به همان سرعتی که بافت استخوانی قدیمی را حذف میکند، استخوان جدید میسازد. بهعبارتدیگر، بازسازی استخوان متعادل است. بعد از ۳۰ تا ۴۰ سالگی، بازسازی استخوان ممکن است بهتدریج نامتعادل شود و روند حذف سلولهای استخوانی قدیمی سریعتر از جایگزینی آنها باشد. در نتیجه با افزایش سن تراکم ساختار، استحکام و کیفیت استخوانها کاهش مییابد.
ضعیفشدن استخوان در سنین پایینتر هم در مردان و هم در زنان به دلایل مختلف از جمله تغذیه نامناسب و بیتحرکی میتواند رخ دهد؛ اما بهطورکلی شیوع پوکیاستخوان در زنان بیشتر از مردان است؛ زیرا:
افت سطح استروژن در زنان در دوران یائسگی باعث ازدسترفتن سریع سلولهای استخوانی میشود. در مردان معمولاً ضعف استخوان در اواخر زندگی ایجاد میشود، زیرا کاهش سطح هورمون تستوسترون بهتدریج و با افزایش سن اتفاق میافتد.
احمد اسماعیلزاده، مدیرکل بهبود تغذیه وزارت بهداشت در خصوص راهکارهای تغذیهای برای پیشگیری از پوکیاستخوان گفت: برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری، توصیه میشود که لبنیات را از برنامه غذایی خود حذف نکنید و روزانه سه واحد از آن، شامل شیر و ماست، مصرف کنید. ازآنجاکه پنیر و دوغ حاوی نمک بالایی هستند و نمک زیاد باعث افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار میشود، بهتر است برای تأمین کلسیم موردنیاز بدن، شیر و ماست در اولویت قرار گیرند.
وی افزود: در سنین میانسالی، استخوانها معمولاً در وضعیت مناسبی قرار دارند، اما با افزایش سن، ابتدا مرحلهای به نام استئوپنی (کاهش تراکم استخوان) آغاز میشود که میتواند با دردهای استخوانی همراه باشد و در صورت عدم پیشگیری و مراقبت، به مرحله پوکیاستخوان منجر شود؛ بنابراین، حفظ تعادل در رژیم غذایی و توجه به مصرف منظم لبنیات از گامهای مهم برای داشتن استخوانهایی سالم و قوی در دوران سالمندی است.
وی تأکید کرد: اگر در مرحلهای هستیم که دردهای استخوانی آغاز شده است، باید توجه ویژهای به رژیم غذایی خود داشته باشیم. گنجاندن لبنیات در برنامه غذایی روزانه ضروری است. همچنین مصرف سبزیجات و میوهها که به قلیاییشدن ادرار کمک میکنند، بسیار توصیه میشود، چراکه این ویژگی باعث کاهش دفع کلسیم از بدن میشود و نقش مؤثری در تقویت و سلامت استخوانها دارد.
وی عنوان کرد: در سنین بالاتر، بهویژه برای خانمهایی که وارد دوران یائسگی میشوند، نیاز به مصرف مکملهای کلسیم افزایش پیدا میکند. در این دوران، بدن به کلسیم بیشتری نیاز دارد و سه واحد لبنیات تنها میتواند حدود ۷۵۰ میلیگرم کلسیم تأمین کند؛ بنابراین، بخش باقیماندهٔ این نیاز باید از طریق مصرف مکملها جبران شود.
وی افزود: افرادی که در معرض خطر ابتلا به سنگهای کلیوی هستند، باید دقت داشته باشند که از مکملهای کلسیم نوع سیترات استفاده کنند، چرا که نوع کربنات ممکن است خطر تشکیل سنگ را افزایش دهد. توجه به این نکات میتواند در حفظ سلامت استخوانها و پیشگیری از عوارض دوران سالمندی مؤثر باشد.
اسماعیلزاده گفت: برای افرادی که نیاز به مکمل کلسیم دارند، بسته به شرایط بدنی آنها توصیه میشود مکمل کلسیم را هفتهای یک تا دو بار یا حتی در برخی موارد بهصورت روزانه مصرف کنند. اما باید به این نکته توجه کرد که وضعیت ویتامین D بدن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی توضیح داد: اگر سطح ویتامین D در بدن مناسب نباشد، حتی با مصرف لبنیات و مکملهای کلسیم، بدن قادر به جذب کافی کلسیم نخواهد بود؛ بنابراین، برای تأمین سلامت استخوانها، نهتنها مصرف کلسیم بلکه توجه به میزان ویتامین D بدن نیز ضروری است. این دو ماده در کنار یکدیگر نقش کلیدی در پیشگیری از پوکیاستخوان و حفظ سلامت استخوانها دارند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد: این نکته به این معنا نیست که مکمل کلسیمی که مصرف میکنیم حتماً باید حاوی ویتامین D باشد. اگرچه بسیاری از مکملهای کلسیم موجود در بازار همراه با ویتامین D عرضه میشوند، اما ویتامینی که جذب کلسیم را ممکن میسازد، ویتامین D موجود در بدن است، نه آنچه در قرص وجود دارد.
وی افزود: مکملهای حاوی ویتامین D باید به بدن وارد شوند تا در مراحل بعدی نیازهای ما را برطرف کنند؛ بنابراین، اگر قرصی مصرف میکنید که ویتامین D ندارد، اما سطح ویتامین D بدن شما مناسب است، میتوانید با خیال راحت از آن مکمل استفاده کنید. بهویژه برای افرادی که در معرض خطر پوکیاستخوان و سالمندی قرار دارند، استفاده منظم از قرص کلسیم اهمیت بسیاری دارد.
وی خاطرنشان کرد: مصرف مکملهای کلسیم در صورت نیاز، گنجاندن لبنیات در رژیم غذایی، مصرف فراوان میوه و سبزیجات و محدودکردن مصرف گوشت قرمز از جمله عوامل مؤثر در کاهش خطر ابتلا به پوکیاستخوان است. مصرف زیاد گوشت قرمز به دلیل افزایش دفع ادراری کلسیم، توصیه نمیشود و باید به حد اعتدال باشد.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت همچنین با اشاره به نقش مضر نمک در سلامت استخوانها گفت: نمک یکی از عوامل اصلی در بروز بسیاری از بیماریهای مزمن مانند پوکیاستخوان، پرفشاری خون و حتی سرطان معده است. سدیم موجود در نمک موجب افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار میشود و خطر پوکیاستخوان را به طور قابلتوجهی بالا میبرد.
وی افزود: برای پیشگیری از این عوارض، لازم است در تمام مراحل زندگی، از کودکی تا سالمندی، مصرف نمک را به حداقل برسانید و از این ماده بااحتیاط استفاده کنید.
اسماعیلزاده ادامه داد: بدن انسان به طور متوسط در طول روز تنها به حدود یک قاشق مرباخوری نمک نیاز دارد. اما این به معنای آن نیست که هر روز باید این مقدار نمک را مستقیماً مصرف کنیم. باید به این نکته توجه کنیم که نمک مصرفی ما تنها به نمکی که در نمکدان است و بر روی غذاها میپاشیم محدود نمیشود.
وی افزود: بسیاری از مواد غذایی که روزانه مصرف میکنیم به طور طبیعی حاوی نمک هستند. برای مثال، نان و برنج مقدار قابلتوجهی نمک دارند و حتی برخی از میوهها و سبزیجات نیز حاوی سدیم هستند؛ بنابراین، باید دقت کنیم که مصرف کلی نمک از تمامی منابع، از حد مجاز فراتر نرود تا از بروز مشکلاتی مانند پوکیاستخوان و بیماریهای دیگر جلوگیری کنیم.
وی تاکید کرد: نمک پنهان در مواد غذایی مختلف بهصورت ناخواسته وارد بدن ما میشود و همان مقدار یک قاشق مرباخوری نمک موردنیاز بدن در طول روز، شامل مجموع تمام نمکهای پنهان و آشکاری است که مصرف میکنیم.
وی افزود: به همین دلیل، باید در مصرف نمک بادقت و احتیاط عمل کنیم، بهویژه اگر دچار دردهای استخوانی هستیم یا نگران ابتلا به پوکیاستخوان در دوران سالمندی باشیم. رعایت این نکات میتواند نقش مؤثری در حفظ سلامت استخوانها و پیشگیری از عوارض ناشی از مصرف بیش از حد نمک داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: مصرف بیش از حد نمک میتواند دفع ادراری کلسیم را افزایش دهد و بهسلامت استخوانها آسیب برساند؛ بنابراین، توصیه میشود که نمکدان را از سفره و میز غذا حذف کنید و تنها در هنگام پختوپز، از مقدار مناسبی نمک یددار تصفیهشده استفاده کنید.
اسماعیلزاده افزود: مواد غذایی مصرفی ما نیز نباید شور باشند؛ از مصرف زیاد غذاهای کنسروی، خیارشور، و ترشیهای شور خودداری کنید و نانهای شور را از برنامه غذایی حذف کنید. همچنین، غذاهای رستورانی و غذای فوریها معمولاً حاوی مقادیر بالایی نمک هستند که اگر مصرف آنها را محدود نکنیم، مقدار زیادی نمک وارد بدن میشود و خطر ابتلا به پوکیاستخوان بهویژه در سنین بالاتر افزایش مییابد. انتخاب تغذیهای سالم و کاهش نمک دریافتی، یکی از راههای مؤثر در حفظ سلامت استخوانها است.
پایان پیام/
