به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس
آمار و اطلاعات قویترین ابزار مدیریتی است و تاثیر آن در بخش کشاورزی و امنیت غذایی به دلیل پویایی این بخش دوچندان است، امروزه تولید و مدیریت بازار بدون اطلاع از آمار و اطلاعات قدم گذاشتن در تاریکی است.بدون دانستن زمان بارش، رطوبت، زمان سرما و یخبندان، جهت بادها و غیره تولید بر اساس شانس و احتمال خواهد بود و بدون آگاهی از میزان تولید و مصرف، کنترل بازار و تنظیم سیاست صادرات و واردات تقریبا امری محال است.15 سامانه رصد آمار با بهره گیری از دقیق ترین اطلاعات ماهوارهای چند سالی است در مرکز پایش وزارت جهاد کشاورزی راه اندازی شده و روز به روز تکمیل تر میشود.سرپرست ریاست جمهوری ایران این هفته از این مرکز بازدید کرد، در این برهه خاص که وظیفه دولت سنگینتر شده بازدید چند ساعته آقای مخبر از این مرکز نشاندهنده اهمیت آمار و اطلاعات برای امنیت غذایی و اقتصاد کشور است.خبرنگار فارس برای آگاهی از کارهایی که در این مرکز انجام میشود گفت وگوی سه ساعته با حسین آهنی، رئیس مرکز آمار فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت جهاد کشاورزی در محل همین مرکز در طبقه 4 ساختمان 16 طبقه وزارت جهاد انجام داد.مکانی مجهز به مانیتورهای بزرگ که هر گونه آمار مرتبط به بخش کشاورزی را آنلاین نشان میدهد، آمارهایی که هر کدام برای مدیریت بخش تولید و بازار یک ابزار ارزشمند به حساب میآید و اصولا در دنیایی که تولید با چالشهای محدود کننده تولید نظیر؛ تغییرات آب و هوایی، گرم شدن کره زمین، افزایش تقاضا و رشد آفات و بیماری و وقوع جنگها مواجه است این اطلاعات بیش از هر زمانی برای تامین غذای کشور ضرورت دارد.
15 سامانه هوشمند استخراج لحظهای آمارها در بخش کشاورزی
در این مرکز از طریق 15 سامانه هوشمند هر گونه آمار مورد نیاز تولیدات، بازار،صادرات و واردات کشاورزی لحظهای نمایش داده میشود.با هم این گفتوگو را میخوانیم:فارس: بازدید این هفته سرپرست ریاست جمهوری از مرکز رصد و پایش اطلاعات وزارت جهاد کشاورزی نشان میدهد که این بخش برای کشور بسیار حایز اهمیت است لطفاً درباره اهمیت این بخش توضیح میدهید؟آهنی: وزارت جهاد کشاورزی مسئول تامین امنیت غذایی کشور است و باید غذای ارزان و فراوان را در دسترس مردم قرار دهد، مدیریت همه اینها بدون داشتن آمار و اطلاعات دقیق از آنچه پیرامون این بخش میگذرد شدنی نیست به ویژه اینکه این بخش از کف دریا و اقیانوس تا نوک کوهها گسترش دارد، فعالیت های کشاورزی در استخر و چاهها تا مرتع و جنگل و بیابان وجود دارد.آمار مربوط به این فعالیتها بنابه ویژگی درگیری با طبیعت مدام در حال تغییر است و باید مرتب روزآمد شوند.این آمارها برای مدیریت تولید، صادرات، تنظیم بازار، جلوگیری از آفات و بیماری بسیار مهم است، خوب است بدانیم سرمازدگی در مدت 10 دقیقه میتواند کل محصولات یک منطقه را از بین ببرد و یا خشکی خاک تهدید جدی برای محصول است و اگر پیشبینی و مقابله نشود خطر جدی برای امنیت غذایی است. برآیند اینها به افزایش ضریب امنیت غذایی کشور، اشتغال، جلوگیری از وقوع بحرانها و رشد تولید ناخالص داخلی میانجامد،آمار و اطلاعات چراغ هدایت سکان کشاورزی و امنیت غذایی کشور است،این آمارها به اجرای الگوی کشت هم کمک میکند، علاوه بر آن بیش بود و کمبود محصول هر منطقهای مدیریت میشود و برنامههای مدیریت بازار یا واردات و صادرات تنظیم میشود.
پیشبینی هواشناسی کشاورزی با صحت 90 درصدی
درستی آمار بسیار مهم است، منابع تولید آماری شما کجا است و آیا میتوان صد درصد به آنها اتکا کرد؟آهنی: این آمارها را از تصاویر ماهوارهای، تجهیزات الکترونیکی مانند حس گرها و ایستگاههای هواشناسی میگیریم و البته در این میان یک سری اطلاعات را از خود کشاورزان و کارشناسان این بخش میگیریم، این اطلاعات توسط متخصصان حوزه آمار و اطلاعات و مجهزترین سیستمها پردازش میشود و به صورت عملیاتی در میآید و متناسب با آن توصیه و هشدار به کشاورزان داده میشود و یا مدیران سیاست های کلان این بخش را تصمیم میگیرند.فارس: چه سامانههای هوشمندی در این مرکز وجود دارد و چه کاربردهایی برای بخش کشاورزی دارند؟ آهنی: یکی از این سامانهها «خدمات هواشناسی کشاورزی و منابع طبیعی» است این سامانه 14 لایه پشتیبانی دارد، مولفههای بارندگی، دما، گرما،رطوبت، میزان بارش و برف و غیره را پیشبینی میکنیم.میتواند که تا 90 درصد دقیق هستند. پس از اینکه اطلاعات را گرفتیم کارشناسان مربوط به هر بخش توصیهها و هشدارهای مرتبط را تعیین میکنند و به تمام کشاورزان جهت اطلاع رسانی پیامک میشود تا بهترین تصمیم را برای عملیات کشت، داشت و برداشت داشته باشند.این اطلاعات برای مقابله با خسارت بلایا و آفات طبیعی نظیر، بیماری و آفت موثر است، امسال توسط همین اطلاعات جلوی بیماری قارچی سن گندم را گرفتیم.به علاوه این سامانه سمت باد، طول موج و هر گونه اطلاعات مورد نیاز برای حرکت کشتیها در دریا را استخراج میکند.
بهرهوری مصرف نهادهها از طریق آمار امکانپذیر شد
سیل سال 1401 حدود 42 هزار میلیارد تومان، سرمازدگی همان سال 28 هزار میلیارد تومان و خشکسالی 100 هزار میلیارد تومان برای کشور خسارت زد که بخش عمدهای از این خسارتها را میتوان با کمک همین داشبورد مدیریتی آمار کنترل کرد.فارس: سامانه دیگرتان چیست؟آهنی: سامانه اطلاعات مکانی کشاورزی ایران معروف به «سامکا» سامانه دیگری است که قطعات اراضی کشاورزی را به تفکیک محصول و بهرهبرداران نشان میدهد یعنی ما در لحظه میتوانیم تشخیص دهیم که در هر منطقه، کدام قطعه چه محصولی کاشته شده و یا نکاشته شده است.اطلاعات را در وهله نخست به صورت خوداظهاری از کشاورزان میگیریم و آنها در هر قطعه از زمین که قبلا از ماهواره گرفته ایم مشخص میکنند که چه محصولی خواهند کاشت همه این اطلاعات را با توجه به کد ملی هر کشاورز که برای گرفتن مجوزهای مختلف مانند آب و گاز و سوخت، بهرهبرداری و غیره میگیرد منطبق میکنیم و اطلاعات دقیق تری حاصل میشود.این به ما کمک میکند که مصرف نهادهها مانند کود و سم و سوخت را مدیریت کنیم ضمن اینکه میزان سطح کشت و تولید هر منطقه و کشور را دقیق مشخص کنیم و سیاست های کلان تنظیم بازار، صادرات و واردات و از همه مهمتر ارائه خدمات به کشاورز را به درستی انجام دهیم.سالانه به ارزش 20 میلیارد دلار فقط به عراق محصول صادر میکنیم برای حفظ این بازار باید از وضعیت تولیدمان و متناسب با نیاز آنها مطلع شویم، هر خطایی موجب از دست دادن این بازار میشود و کشورهای رقیب هم برای تامین این وجود دارند. اگر بدانیم که کشاورز چه محصولی و به چه میزان کاشته است، بذر، کود و تمام نیاز نهادهای او را آماده میکنیم.
راهکار جلوگیری از بیوتروریسم آماری
یک سئوالی پیش میآید که اگر اتکای اصلی شما به ماهوارههای آمریکایی و اروپایی برای گرفتن آمار است آیا احتمال دارد آنها اقدامات بیوتروریسمی یا خرابکارانه کنند؟ مثلا در منطقه ای که قرار است سیل بیاید با دستکاری دادهها وانمود کنند سیل نمیآید یا بحث سرمازدگی و یخ زدگی هم همینطور و باعث تهدید امنیت غذایی کشور شوند.آهنی: منبع ما تنها یک ماهواره نیست از چندین ماهواره اطلاعات میگیریم ضمن اینکه از منابع داخلی هم در سه سطح اطلاعات تکمیلی و مستند میگیریم علاوه بر اینها 65 نیروی متخصص و کارشناس زبده آمارها را صحت سنجی میکنند و اطلاعات صحیح در اختیار مدیران بخش میگذارند.فارس: سامانه زنجیره هوشمند طیور را هم دارید این سامانه چه کاربردهایی دارد؟آهنی: این سامانه به روزترین آمارهای مربوط به بخش طیور از نظر جوجه ریزی، تولید در مرغداری، کشتارگاه، عرضه به بازار و غیره به تفکیک شهرستان و استان و در لحظه ارائه میکند.میتوان آمارهای دقیق هفتگی از میزان تولید و مصرف، مازاد و یا کمبود را مشاهده کرد.همچنانکه در مانیتور مشخص است در اردیبهشت سال گذشته میانگین جوجه ریزی در مرغداریها 105 میلیون قطعه بود که اردیبهشت امسال به 155 میلیون قطعه رسیده است،این اطلاعات به ما امکان دقیق مدیریت بازار و یا صادرات و غیره را میدهد.همین اطلاعات کمک کرده وضعیت باثباتی را در بازار مرغ شاهد باشیم و با حفظ این ثبات در سال 1402 به میزان 25 هزار تن مرغ به کشورهای دیگر صادر کردیم.این سامانه توزیع نهاده ها را مدیریت میکند و از ایجاد بازارهای کاذب در نهاده جلوگیری کرده و بهرهوری در مصرف ایجاد میکند.
آمار تولیدات زراعی و باغی روزانه تعیین میشود
توسط این نهاده در هر لحظه میتوان میزان تولید و مصرف هر استان و یا شهرستان را در نظر گرفت و مازاد یا کمبود آنها را مدیریت کرد، تنظیم بازار به نفع تولید کننده و مصرف کننده از مهمترین ویژگیهای این سامانه است.فارس: آیا در زمینه تولیدات زراعی و باغی هم سامانهای دارید که آمارهای در لحظه ارائه کند؟آهنی: بله «سامانه پهنه بندی» در زمینه تولیدات زراعی و باغی است که همه اطلاعات مربوط به زراعت و باغبانی مربوط به هر منطقه، شهرستان و استان را میتوان با یک کلیک دریافت کرد این اطلاعات سطح کشت،نوع محصول و میزان تولید و غیره را شامل می شود.مبنای این اطلاعات بیشتر از روی سامانهای است که خود کشاورزان ثبت نام کرده اند و اطلاعات ذی قیمتی را در اختیار ما میگذارند.با این اطلاعات از میزان تولیدات زراعی و باغی هر منطقه با خبر میشویم ، در وهله نخست به دنبال خدمات دهی به نیاز کشاورز هستیم تا با در اختیار گذاشتن نهاده تولید آنها را افزایش دهیم در مرحله بعدی اگر تولید در آن منطقه بیشتر بود به دنبال بازاررسانی محصولات آنها به دیگر استانها برای جلوگیری از ضرر و زیانشان هستیم.و اگر کمبودی حس شد از استانهای دیگر به آنجا سرازیر میشود. و نیز برنامههای صادرات و واردات هم به این روش تدوین میشود. اگر لازم باشد با کم و زیاد کردن عوارض میزان صادرات کنترل میشود و یا اقدام به واردات میشود.آمار این سامانه روزانه و هفتگی توسط مدیریتهای ارشد وزارت جهاد کشاورزی بررسی میشود.این سامانه مزایای دیگر هم برای کشاورزان و تولید کنندگان دارد، آنها با ثبت اطلاعات خود از مزایای یارانه سوخت، کرایه حمل گندم به سیلو بهرهمند میشوند.
تاثیر آمار و اطلاعات در بهبود وضعیت کشاورزی
آیا سامانههای دیگری هم وجود دارد؟آهنی: بله سامانههای دیگری مانند ثیفا برای خرید غلات، سماصط، سامانه جامع تجارت، سامانه بازارگاه، سامانه ذخایر استراتژیک،سامانه سیتا، مخاطرات کشاورزی، صماک(صدور مجوزهای کشاورزی)، پنجره واحد خدمات کشاورزی،سامانه کود، سامانه کنترل آفات و بیماریها وجود دارد.فارس: اگر موافق باشید با توجه به گستردگی این سامانهها در جلسه دیگری اطلاعات اینها را در اختیار کشاورزان و علاقهمندان قرار دهیم.آهنی: بله موافقم.فارس: در پایان اگر مطلبی دارید اضافه کنید؟آهنی: در حالی که نرخ بخش کشاورزی در آخر بهار 1402 منفی 4.6 درصد بود این رقم در آخر تابستان به منفی 3.2 درصد و در آخر پاییز به منفی یک درصد و در زمستان همان سال به مثبت نیم درصد رسید. این مسیر روند گام به گام بهبود وضعیت کشاورزی را نشان میدهد و پیش بینی شده است که رشد بخش کشاورزی به بیش از دو درصد برسد.علاوه بر اینها سال گذشته کشور توانست 140 هزار تن تخم مرغ و 25 هزار تن مرغ صادر کند و ذخایر نهاده کشور هم تا آخر سال کاملا تامین شده است.نکته قابل توجه این است که در همه اینها پشتیبانی مرکز آمار برای بهبود وضعیت تولید و برنامه ریزی برای صادرات و افزایش بهرهوری مصرف نهاده و تامین آنها به گواه کارشناسان دیده میشود و نقش به سزایی داشته است.
