گفتنی است، قرارداد ۱۹۱۹ یکی از مهمترین و مناقشهانگیزترین رخدادهای سیاسی دوره مشروطه به شمار میرود که در ۱۷ مرداد ۱۲۹۸ خورشیدی به وسیله وثوق الدوله نخست وزیر وقت احمدشاه با انگلیس منعقد شد و دولت انگلیس با از میان رفتن توازن قدرتهای خارجی، آشفتگی سیاسی و از هم گسیختگی اجتماعی میخواست از رهگذر این قرارداد، ایران را به صورت تحتالحمایه خود در بیاورد.
در بخشی از قرارداد ۱۹۱۹ آمده است: دولت انگلیس با قاطعیت هر چه تمامتر تعهداتی را که مکررا در سابق برای احترام مطلق استقلال و تمامیت ایران کرده است، تکرار میکند. دولت انگلیس خدمات هر عده مستشار متخصص را که برای لزوم استخدام آنها در ادارات مختلفه بین دولتین توافق حاصل شود به خرج دولت ایران تهیه خواهد کرد. دولت انگلیس به خرج دولت ایران صاحبمنصبان، ذخایر و مهمات جدید را برای تشکیل قوه متحدالشکل که دولت ایران ایجاد آن را برای حفظ نظم در دامنه سرحدات در نظر دارد، تهیه خواهد کرد.....
