طوفان‌های گرد و غبار بار دیگر آسمان منطقه سیستان را تیره کرده و زندگی مردم شهرستان‌های زابل، زهک، هیرمند، هامون و نیمروز را تحت تأثیر قرار داده است؛ کاهش شدید دید افقی، افزایش مراجعه بیماران به مراکز درمانی و اختلال در حمل‌ونقل و فعالیت‌های اقتصادی، تنها بخشی از پیامدهای پدیده‌ای است که سال‌ها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌ محیطی شمال سیستان و بلوچستان تبدیل شده است.

سفیر ایران در افغانستان از ‌تأمین حق‌آبه ‌هیرمند خبر داد.

تالاب‌ها از کهن‌ترین و در عین حال شکننده‌ترین زیست‌بوم‌های زمین‌اند؛ نه کاملاً خشکی‌اند و نه تماماً آب. مرزهایی زنده که حیات در آن‌ها به تعادل رسیده است. بر اساس تعریف کنوانسیون رامسر، تالاب به محدوده‌ای از مرداب‌ها، باتلاق‌ها، آبگیرها، دریاچه‌ها و سواحل کم‌عمق گفته می‌شود که به‌صورت دائمی یا فصلی با آب پوشیده شده‌اند؛ اما در زیست واقعی انسان، تالاب چیزی فراتر از یک تعریف علمی است: تالاب، ضامن زیستن است. حتی شاید بتوان تالاب‌ها را بعنوان سلول‌های سیستم ایمنی زمین تصور کرد. وقتی تالاب زنده است، اقتصاد محلی نفس می‌کشد. صیادی، دامداری سنتی، کشاورزی پیرامونی و گردشگری به‌صورت پایدار جریان دارند. پرندگان مهاجر می‌آیند، آب تصفیه می‌شود، گردوغبار مهار می‌شود و اقلیم منطقه متعادل می‌ماند. تالاب زنده، سپری طبیعی در برابر سیلاب‌هاست، فیلتر آلودگی‌های آب است، و پناهگاه تنوع زیستی. اما وقتی تالاب می‌میرد، مرگ فقط در آب اتفاق نمی‌افتد. خشکی تالاب یعنی فقر، بیکاری، مهاجرت اجباری، افزایش بیماری‌های تنفسی، طوفان‌های گردوغبار و ریزگرد. وضعیت تالاب‌ها در ایران را می‌شود به‌عنوان یک روند تدریجی و فرسایشی روایت کرد؛ روندی که از دهه‌های گذشته آغاز شده و امروز به نقطه‌ای بحرانی رسیده است. ایران کشوری نیمه‌خشک و کم‌بارش است، اما تالاب‌ها در این اقلیم همواره نقش تنظیم‌کننده چرخه آب و حیات را داشته‌اند. تا چند دهه پیش، بسیاری از تالاب‌های بزرگ کشور به‌ واسطه رودخانه‌های دائمی، سیلاب‌های فصلی و دانش بومی بهره‌برداری از آب، زنده و پویا بودند و معیشت هزاران خانوار به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به آن‌ها وابسته بود. اما از دهه ۴۰ و به‌ ویژه پس از دهه ۷۰ شمسی، الگوی توسعه در ایران به‌ تدریج بر مهار حداکثری آب استوار شد: سدسازی گسترده، انتقال آب بین‌حوضه‌ای، توسعه کشاورزی پرمصرف و برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی. این سیاست‌ها، حق‌آبه طبیعی تالاب‌ها را قطع یا به‌ شدت کاهش داد. تالاب‌هایی که حیات‌شان به تداوم جریان آب وابسته بود، ابتدا فصلی شدند، سپس کوچک‌تر و در نهایت به پهنه‌های خشک و ترک‌خورده تبدیل شدند. هم‌زمان با کاهش بارندگی‌ها، فشارهای ثانویه نیز تشدید شد؛ ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی، پساب‌های کشاورزی آلوده و تغییر کاربری اراضی پیرامونی. تالاب‌ها به‌جای آنکه به‌عنوان یک اکوسیستم زنده مدیریت شوند، به مخزن تخلیه مشکلات تبدیل شدند. نتیجه: افت شدید تنوع زیستی، نابودی زیستگاه پرندگان مهاجر و آغاز چرخه‌ای از ریزگردها، بیماری‌های تنفسی و فروپاشی معیشت محلی بود. امروز تالاب‌های ایران در وضعیت‌های متفاوتی قرار دارند؛ برخی هنوز با حداقل‌های حیاتی زنده‌اند، برخی در آستانه مرگ‌اند و برخی دیگر عملاً از نقشه زیست‌ محیطی کشور حذف شده‌اند. آنچه آینده این تالاب‌ها را تعیین می‌کند، نه صرفاً میزان بارش، بلکه بازنگری در حکمرانی آب، بازگرداندن حق‌آبه‌های طبیعی و پذیرش این واقعیت است که تالاب‌ها هزینه‌ی اضافی توسعه نیستند، بلکه شرط بقای آن‌اند. روز جهانی تالاب‌ها سالیانه در تاریخ ۲ فوریه برگزار می‌شود. هدف از برگزاری روز جهانی تالاب‌ها، افزایش آگاهی جهانی در مورد نقش حیاتی تالاب‌ها برای مردم و سیاره است. این روز در ۲ فوریه ۱۹۷۱ در شهر رامسر ایران و در کنوانسیون رامسر به امضا رسید.

محمد حسن آخند، رئیس‌الوزرای حکومت سرپرست افغانستان در دیدار با وزیر خارجه کشورمان گفت: افغانستان، تامین حقابه ایران از هیرمند را یک تعهد شرعی، اخلاقی و انسانی برای خود می‌داند و حتی بدون وجود معاهده نیز خود را موظف به این امر می‌داند.

رئیس سازمان محیط زیست اعلام کردکه یک قسمت از حقابه هیرمند رهاسازی شده است.

حق‌آبه هیرمند و تعهد افغانستان در قبال ایران مساله امروز و دیروز نیست و طی سال‌های طولانی همواره مورد بحث و مداقه دو کشور قرار داشته، اما متاسفانه مقامات افغانستان در هر برهه‌ای به دلایل مختلف که برای ایران قابل پذیرش نیست از تعهد خود سر باز زده‌اند. امروز جمهوری اسلامی ایران با قاطعیت و عزم جدی از هیات حاکمه افغانستان می‌خواهد به تعهد خود عمل کند در غیر این صورت به گونه‌ای دیگر عمل خواهد کرد.

وزیر نیرو گفت: بر اساس معاهده ۱۳۵۱ هیرمند بین ایران و افغانستان در خصوص رودخانه هیرمند، کشور افغانستان متعهد به تحویل به هنگام حقابه ایران است و آن‌ها مکلف هستند در تحقق این امر، هرگونه مانع سیاسی و فنی ایجاد شده را رفع کنند.

وزارت منابع آبی عراق خبر داد که قرار است مذاکرات آبی با تهران و آنکارا از سر گرفته شود و کمیته‌های فنی در این زمینه، فعالیت خود را از سر بگیرند.

وزارت منابع عراق در بیانیه‌ای از توافق این کشور با سوریه بر سر یکپارچه کردن مواضع خود در قبال ترکیه درباره حق‌آبه‌ها خبر داد.

یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد که باید با باندهایی که از مهاجرین افغان سوء استفاده می‌کنند برخورد شود.

وزیر نیرو گفت: در جلسات اخیر امروز با کشور افعانستان با توجه به بارش های اخیر سیلاب های موقتی شاهد دریافت حق آبه ایران باشیم.

به دنبال تأکید مقامات کشورمان بر لزوم پرداخت حقابه ایران، سخنگوی وزارت انرژی و آب دولت طالبان تاکید کرد حقابه بر اساس توافقنامه هلمند پرداخت خواهد شد.

عراق می‌گوید که در گفت‌وگوی امروز وزیر منابع آب این کشور با فرستاده اردوغان، آنکارا با افزایش رهاسازی حق آبه عراق طی روزهای آینده موافقت کرد.

عراق می‌گوید که در گفت‌وگوی امروز وزیر منابع آب این کشور با فرستاده اردوغان، آنکارا با افزایش رهاسازی حق آبه عراق طی روزهای آینده موافقت کرد.

سفیر ترکیه در بغداد امروز (سه‌شنبه) با انکار نقش کشورش در قطع آب عراق و تغییر مسیرهای آبی به آن کشور، اعلام کرد که عراق به دلیل هدر رفت زیاد آب و عدم استفاده درست، مسئول خشکی است که در حال حاظر با آن دست و پنجه نرم می‌کند.

یک عضو مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان با بیان این که تالاب هامون در شر ایط اسفناکی قرار دارد گفت: تالاب هامون به عنوان ۷ تالاب زیبای دنیاست که در شرایط اسفناکی قرار داشته و باید آن را در پازل ملی دید.

حبیب‌الله دهمرده نماینده مردم زابل در مجلس شورای اسلامی، روز سه‌شنبه ۲۰ اردیبهشت با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه دیدار و گفت‌وگو کرد.

نماینده ویژه رئیس جمهوری اسلامی ایران در امور افغانستان تأکید کرد: تأمین حقابه هامون برای جلوگیری از طوفان گرد و غبار در جنوب افغانستان ضروری است.

محمد مخبر در دستورات جداگانه ای خطاب به وزیرخارجه و معاون همکاری‌های منطقه‌ای معاون اول، خواستار پیگیری تامین حقابه هیرمند از افغانستان شد.

وزیر منابع آبی عراق از نشست قریب الوقوع سه کشور عراق، سوریه و ترکیه برای بررسی پرونده آب خبر داد.