انداختن بار توسعه بر دوش منابع طبیعی

 با تأکید بر اینکه پروژه احیای دریاچه ارومیه کارشناسان و مسئولان سازمان محیط ‌زیست درگیر بودند، ابراز داشت: کار پروژه احیا با شکل مشورتی پیش می‌رود و همیشه نماینده سازمان محیط ‌زیست در جلسات حضور دارد.

زنگ خطر خشک شدن دریاچه ارومیه 20 سال پیش به صدا درآمد

آبشت در خصوص وضعیت دریاچه ارومیه پس از فعالیت پروژه ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز اظهار داشت: وضعیت دریاچه ارومیه را می‌توان به دو شکل موردبررسی قرارداد. اینکه به عقب‌تر بازگردیم و تاریخچه تغییرات را طی 20 سال گذشته جست‌وجو کنیم و یا تغییرات 3 یا 4 سال اخیر را ببینیم، به نظر من بهتر است تحلیل‌های ما از 20 سال پیش به این سمت باشد؛ چراکه زنگ خطر خشک شدن این دریاچه از 20 سال به صدا درآمده است.

مدیر پروژه حفاظت از تالاب‌های ایران با تأکید بر اینکه دغدغه‌مندان از سال‌ها پیش‌اخطار داده بودند، پهنه آبی 5 هزار کیلومترمربعی ارومیه در حال خشک شدن است، گفت: این مسئله به دلیل بارگذاری بیش‌ازحدی است که منابع آبی حوضه آبریز علی‌الخصوص بخش کشاورزی داشته است.

آبشت تصریح کرد: حقابه دریاچه ارومیه طی سال‌های گذشته در حوزه‌های دیگر به‌خصوص در بخش کشاورزی هزینه شده است.

وی ادامه داد: 90 درصد حقابه حوزه آبریز این دریاچه در بخش کشاورزی مورداستفاده قرارگرفته که متأسفانه بازدهی نیز حدود 30 تا 40 درصدی دارد.

تمرکز بار توسعه بر روی منابع طبیعی کشور

مدیر ملی پروژه حفاظت از تالاب‌های سازمان محیط زیست علت اصلی خشک شدن این دریاچه و دیگر تالاب‌های کشور را تمرکز بار توسعه بر روی منابع طبیعی عنوان کرد و گفت: این تمرکز بیشتر بر روی آب بوده است.

آبشت اظهار داشت: توسعه اقتصادی و کسب ثروت راه‌های مختلفی دارد اما ما در سال‌های گذشته ساده‌ترین راه ممکن یعنی استفاده از منابع طبیعی را انتخاب کرده‌ایم.

وی ادامه داد: در بیشتر از کشورها استفاده از منابع طبیعی با تبیین و تدوین استانداردهای مشخص انجام می‌گیرد؛ برای مثال سقف برداشت از منابع آبی حدود 40 درصد است و عموماً سنگینی جریان توسعه در حوزه خدمات گردشگری گذاشته می‌شود، اما در کشور ما این روال دنبال نشد.

مدیر ملی پروژه حفاظت از تالاب‌ها ابراز داشت:‌ اگر بخواهیم مقصر اصلی برای خشک‌شدگی این دریاچه را شناسایی کنیم، تأکید می‌کنم که مربوط به کشاورزی یا جهاد کشاورزی نیست، بلکه در سیاست‌های کلان برای توسعه انتخاب راه آسان و تمرکز بر روی منابع طبیعی این بلا را بر سر ما آورده است.

آبشت اضافه کرد: نسل حاضر حداکثر بهره‌برداری از منابع طبیعی داشته و خروجی این بهره‌برداری بی‌رویه از بین رفتن منابع طبیعی است که هرروز شاهد اخبار آن هستیم.

این کارشناس با اشاره به اینکه طی 30 سال گذشته تمام آب‌های سطحی کشور را کنترل کرده‌ایم و دیگر رودخانه‌ای وجود ندارد که چرخه هیدرولوژیکی‌اش را به‌طور کامل حفظ کرده باشد، ابراز داشت: عموماً این حجم آب صرف کشاورزی شده درحالی‌که میزان تبخیر بالایی داریم و نباید در بسیاری از مناطق بر اساس اصل هزینه‌فایده کشاورزی انجام دهیم، اما با میزان تبخیر بالا برای مثال در یزد، یونجه می‌کاریم و می‌خواهیم از کارون آب مازاد بگیریم.

وی تأکید کرد: ما به سمت مسیر قهقرایی تخریب طبیعی پیش می‌رویم. فرونشست که هرروزه با گسترش آن در کشور مواجهیم به این معنی است که سفره‌های زیرزمینی را ازدست‌داده‌ایم.

به گفته آبشت در حوزه دریاچه ارومیه هم همین شرایط حکم‌فرما بوده و در حوزه آبریز این دریاچه که یک میلیارد و 200 میلیون آورد آب دارد، حدود 1.2 تن تولید سیب داشتیم که 40 درصد آن تبدیل به سیب پادرختی شده، از این مقدار نیز 35 درصد از بین رفته است.

اگر دریاچه ارومیه به همین شرایط ادامه دهد با مشکل ریز گردها مواجه می‌شویم

وی خاطرنشان کرد: اگر دریاچه ارومیه با همین روند به خشک شدن ادامه دهد، با مشکل ریز گردهای نمکی مواجه می‌شویم که برای کنترل این پدیده، حداقل سالیانه 5 هزار میلیارد تومان بودجه لازم است. البته اگر برای کنترل ریزگرد هر هکتار 10 هزار تومان هزینه در نظر بگیریم.

ارزش‌گذاری واقعی منابع آب باعث تغییر روش کشاورزی می‌شود

مدیر ملی پروژه حفاظت از تالاب‌ها معتقد است: ارزش‌گذاری واقعی منابع آب، باعث می‌شود که کشاورز به‌صورت منطقی‌تر آبیاری داشته باشد، حتی به اینکه چه محصولی بکارد که بهترین استفاده از آن را ببرد، می‌تواند به بهبود شرایط احیا کمک کند.

آبشت ادامه داد: البته این ارزش‌گذاری و افزایش قیمت آب می‌تواند تبعات اجتماعی هم داشته باشد و ما نباید انتظار داشته باشیم در کوتاه‌مدت تمام مسائل حل شود و باید مطالبه گری ما سمت‌وسوی صحیحی بگیرد.

انتقال بین حوزه‌ای ناپایدارترین راه احیای دریاچه ارومیه

وی انتقال آب بین‌حوزه‌ای را ناپایدارترین شیوه برای بهبود شرایط این دریاچه عنوان کرد و گفت: تصمیم گیران باید به دنبال روش‌های پایدارتر باشند، اما به دلیل مطالباتی که در این حوزه وجود دارد، گاهی به سمت روش‌های زودبازدهی مثل انتقال آب می‌روند.

منبع : خبرگزاری فارس