بلافاصله بعد از تصویب این طرح بود که بسیاری از اقتصاددانان با انتقاد به دولت وقت پیامدهای ناشی از اجرای آن را به مسئولان هشدار دادند، اما گویا گوش احمدینژاد و یارانش به این حرفها بدهکار نبود.
سرانجام پرداخت یارانه نقدی چه می شود؟
بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم و با تغییر سیاستها هر بار پیشنهاد تازهای برای کاهش یارانهبگیران ارائه میشود که تا به امروز تاثیر چندانی در حذف مشمولان یارانه نداشته است. در آخرین اقدام نیز بر اساس آییننامه تبصره ۱۴ قانون بودجه ۹۵ که شهریور امسال از سوی معاون اول رئیسجمهور به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ابلاغ شد، این وزارتخانه مکلف شد خانوارهای مشمول حذف یارانه نقدی را شناسایی و پیش از هر گونه اقدام برای حذف یارانه، نسبت به اطلاعرسانی به سرپرستان این خانوارها اقدام کند. با ایان حال اطلاعات به دستآمده از وزارت کار حکایت از آن دارد که یارانه هیچ خانواری «تک علتی» حذف نمیشود.
تکعلتیها حذف نمیشوند
در چند ماه اخیر، بر اساس تکلیف قانونی وزارت کار، مسئول شناسایی خانوارهای نیازمند و پردرآمد شده تا یارانه نقدی صرفا به خانوارهای نیازمند پرداخت شود. پایگاه اطلاعاتی رفاه ایرانیان با هدف شناسایی سطح درآمدی خانوارها بهروزرسانی شد و معیار و ملاک تفکیک خانوارهای نیازمند از سایر خانوارها قرار گرفته است. از طریق این سامانه، دارایی خانوادهها مانند املاک، خودرو، مسافرتهای خارجی، اطلاعات تسهیلاتی و همچنین اطلاعات درآمدی با استعلام از سازمانهای تامین اجتماعی و بازنشستگی با درصد خطای ۱۰ درصدی تخمین زده میشود.
با این حال بعد از اعلام مکرر مسئولان مبنی بر حذف یارانه نقدی با اطلاع قبلی، بسیاری از خانوارها در تماس با رسانههای مختلف اعلام کردند که یارانه آنها بدون اطلاع قبلی حذف شده است. در این زمینه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در زمینه حذف یارانه تعدادی از خانوارها بدون اطلاع آنها به مهر اعلام کرد: از زمان ابلاغ آییننامه اجرایی حذف یارانه نقدی از سوی دولت در شهریور، این وزارتخانه موظف شد پیش از حذف یارانه نقدی، موضوع را به سرپرستان خانوار اطلاع دهد؛ بنابراین ممکن است یارانه بسیاری از خانوارها پیش از این تاریخ بدون اطلاع و ارسال پیامک حذف شده باشد، اما از شهریور ماه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نمیتواند بدون اطلاع قبلی یارانه نقدی خانوارها را حذف کند.
در زمینه حذف یارانه نقدی خانوارهای معترضی که یارانه آنها با استعلام از پایگاه اطلاعاتی رفاه ایرانیان حذف شده و معتقدند مشمول دریافت یارانه نقدی هستند نیز پیگیریهای انجام شده از وزارت کار رفاه حکایت از آن دارد که یارانه هیچ خانواری مگر برای خانوارهای خاص، «تک علتی» حذف نمیشود. به این معنا که یارانه خانوارهایی که حداقل دو شرط از ملاکهای پایگاه اطلاعاتی رفاه ایرانیان برای آنها برقرار باشد، حذف میشود.
یکی دیگر از سوالات معترضان به حذف یارانه نقدی این بود که در صورتی که اعتراض آنها مورد تایید واقع شده و یارانه به آنها برقرار شود، آیا یارانه معوق(مربوط به ماههای قطع شده) به آنها پرداخت میشود یا خیر؟ در این زمینه نیز طبق پیگیریهای به عمل آمده، وزارتخانه مسئول اعلام کرد: سازمان هدفمندی یارانهها ظاهرا یارانه ماههای گذشته این خانوارها را پرداخت نمیکند و این سازمان متولی تصمیمگیری در این زمینه است.
بر اساس این گزارش، خانوارهایی که یارانه نقدی آنها قطع شده و به حذف یارانه خود معترض هستند میتوانند با مراجعه به سامانه www.yarane۱۰.ir نسبت به ثبت اعتراض خود اقدام کنند، اما آن گروه از خانوارهایی که در گذشته در سامانه «اعلام نیاز دریافت یارانه نقدی» ثبت نام نکردند یا از دریافت یارانه نقدی انصراف دادند، نمیتوانند در سامانه مذکور جهت ثبت اعتراض وارد شوند بلکه در این زمینه سازمان هدفمندی یارانهها باید تصمیمگیری کند.
شناسایی پردرآمدها با سامانه هوشمند
از سال گذشته تا کنون یارانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار «خانوار» معادل حدود چهار میلیون نفر قطع شده و از این تعداد ۴۰۰ هزار خانوار نسبت به حذف یارانه خود در سامانه اعتراضشان را ثبت کردهاند. همچنین اطلاعات به دست آمده نشان میدهد ۷۰ درصد خانوارهای معترض پس از تماس کارشناسان وزارت کار با آنها، دلایل حذف یارانه نقدی خود را پذیرفتهاند.
در این زمینه، فیروزآبادی قائم مقام وزیر کار در آخرین اظهار نظر خود درباره حذف یارانه نقدی خانوارها گفت: فعلا در مرحله شناسایی گروههای پردرآمد و خانوارهای آسیب پذیر جامعه هستیم. او با اشاره به پیچیدگی شناسایی خانوارها برای دریافت یارانه نقدی اظهار کرد: شناسایی اقشار پردرآمد در حال حاضر هدفگذاری شده است و با توجه به تنفسی که مجلس به دولت داده، در سال جاری برنامه جدی برای حذف خانوارها از شمول دریافت یارانه نقدی نداریم. به گفته این مقام مسئول در صورت حذف خانوارها از شمول دریافت یارانه نقدی، از طریق پیامک از قبل به آنها اطلاعرسانی میشود.
هر چند یارانه نقدی باید به اقشار نیازمند پرداخت شود و این از وظایف حمایتی دولت است، اما ماهانه حدود سه هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان یارانه به ۷۵ میلیون نفر پرداخت میشود و تزریق این میزان نقدینگی به جامعه به مثابه پرداخت پول پرقدرت به جامعه است که میتواند برای اقتصاد یک کشور آسیبپذیر باشد.
بر اساس آیین نامهای که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دولت ارائه داده، قرار است با حذف یارانه نقدی خانوارهای غیرنیازمند، یارانه نقدی خانوارهای نیازمند افزایش یابد. دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس یکی از مناسبترین روشها برای حذف یارانه افراد پردرآمد را استفاده از سامانههای اطلاعاتی میداند. به گفته سید حسن حسینی حساب افرادی که درآمدهای کلان دولتی یا غیردولتی داشته و تراکنش مالی آنها در بانکها بیشتر از عددی مشخص است، قابل پیگیری است و این اطلاعات میتواند مبنای قطع یارانه نقدی قرار گیرد.
منبع : آرمان



