به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»
برای بسیاری از بیماران سرطانی، شروع شیمیدرمانی به معنای ورود به مسیری دشوار است؛ مسیری که در آن، دارویی برای نابودی سلولهای سرطانی وارد بدن میشود، اما ممکن است به سلولهای سالم هم آسیب برساند. ریزش مو، تهوع، ضعف و آسیب به برخی اندامها، تنها بخشی از عوارضی است که گاهی تحمل درمان را به اندازه خود بیماری دشوار میکند. اما آیا میتوان دارو را بهگونهای به بدن رساند که بیشترین اثر را در محل تومور داشته باشد و کمترین آسیب را به بافتهای سالم وارد کند؟
یکی از پاسخهای امیدوارکننده علم پزشکی به این پرسش، نانوداروها هستند؛ فناوریای که میکوشد شیوه رساندن دارو به مقصد را متحول کند.تصور کنید دارویی وارد بدن شود، از میان میلیاردها سلول عبور کند و ماده درمانی را در محل موردنظر آزاد کند. این همان هدفی است که دانشمندان در طراحی بسیاری از نانوحاملهای دارویی دنبال میکنند. نانوذرات، ساختارهایی بسیار کوچکاند که میتوانند دارو را درون خود جای دهند، از آن محافظت کنند و نحوه توزیع و آزادسازی آن را در بدن تغییر دهند.
ورود نانوداروها به میدان مبارزه با سرطان
این فناوری دیگر صرفا یک ایده آزمایشگاهی نیست. امروزه برخی داروهای ضدسرطان با استفاده از نانوحاملهایی مانند لیپوزومها تولید میشوند؛ ساختارهایی بسیار کوچک و متشکل از چربی که میتوانند دارو را درون خود جای دهند و نحوه توزیع آن را در بدن تغییر دهند. این روش در برخی درمانها توانسته است میزان آسیب به بافتهای سالم، بهویژه قلب، را در مقایسه با شکل معمول دارو کاهش دهد؛ هرچند همچنان عوارض خاص خود را دارد. در واقع، نانوفناوری به بهبود شیوه انتقال دارو و افزایش اثربخشی برخی درمانهای ضدسرطان کمک کرده و هماکنون نیز نمونههایی از آن در درمان بیماران کاربرد بالینی دارند.از سوی دیگر، نانوحاملهای لیپیدی در انتقال مولکولهای ژنتیکی مانند mRNA نیز به کار گرفته شدهاند؛ فناوریای که در ساخت برخی واکسنهای کرونا نقش مهمی داشت و ظرفیت این حاملها را برای رساندن مولکولهای حساس به سلولها نشان داد.
آیندهای که در آن دارو دقیقتر هدف میگیرد
اما چشمانداز آینده فراتر از این دستاوردهاست. پژوهشگران در حال طراحی نانوحاملهای هوشمندی هستند که به تغییرات محیط تومور، مانند اسیدیته، دما یا فعالیت آنزیمها، واکنش نشان دهند و دارو را در شرایط مشخص آزاد کنند. برای مثال، برخی تومورها محیطی اسیدیتر از بافت سالم دارند؛ تفاوتی که میتواند برای آزادسازی هدفمندتر دارو مورد استفاده قرار گیرد. البته بخش زیادی از این فناوریهای هوشمند هنوز در مرحله پژوهش و آزمایشهای پیشبالینی قرار دارند.با وجود این، نانوداروها هنوز جایگزین همه روشهای شیمیدرمانی نیستند و کاهش عوارض در تمام بیماران و سرطانها تضمینشده نیست.آنچه اهمیت دارد، ادامه پژوهش، انجام کارآزماییهای بالینی و فراهم شدن دسترسی عادلانه بیماران به درمانهای مؤثر و کمعارضهتر است. شاید آینده درمان سرطان فقط در کشف داروهای قویتر خلاصه نشود؛ بلکه در یافتن راههایی باشد که داروی مناسب، در زمان مناسب و با کمترین آسیب، به جای مناسب برسد.



