پای شرکت‌های معروف به احتکار برنج باز شد+عکس

به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس

 عبدالوحید فیاضی، نماینده مازندران در مجلس، طی گفت‌وگویی با فارس در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ از شناسایی چند شرکت شناخته‌شده در پرونده‌های احتکار چای و برنج خبر داد.

بر اساس پیگیری‌های فارس، روند شکل‌گیری مشکلات بازار از مبدأ تولید آغاز می‌شود؛ جایی که کشاورزان به دلیل نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تولید (از جمله کود و نهاده‌های شیمیایی) ناچارند محصولات خود را پیش از برداشت و با قیمتی کمتر از نرخ واقعی پیش‌فروش کنند.

در ادامه، هنگام برداشت محصول، واسطه‌های مرتبط با برخی شرکت‌های بزرگ بخش عمده عرضه را در اختیار می‌گیرند و عملاً بازار را مدیریت می‌کنند.

بررسی بازار برنج در سه سال اخیر نشان می‌دهد قیمت‌ها معمولاً در زمستان، چند ماه پس از برداشت، با جهش مواجه شده‌اند؛ موضوعی که برخی آن را نتیجه کاهش عرضه و احتکار می‌دانند. در این دوره، قیمت برنج طارم هاشمی از حدود ۷۵ هزار تومان به بیش از ۵۰۰ هزار تومان رسید.

در مقابل، برخی بنکداران و تعاونی‌ها افزایش ۷۰۰ درصدی قیمت‌ها را ناشی از حذف ارز ترجیحی و رشد نرخ دلار می‌دانند، اما منتقدان می‌گویند این افزایش‌ها در سال‌های قبل از حذف ارز ترجیحی نیز رخ داده و رشد دلار نیز به اندازه جهش قیمت برنج نبوده است.

بر اساس داده‌های بازار، قیمت برنج طارم هاشمی از حدود ۱۲۰ هزار تومان در آبان ۱۴۰۳ به حدود ۳۳۵ هزار تومان در آبان ۱۴۰۴ رسیده که حدود ۱۷۹ درصد رشد را نشان می‌دهد.

در همین بازه، نرخ دلار آزاد از حدود ۶۰–۷۰ هزار تومان به حدود ۹۰ هزار تومان افزایش یافته است.
کشاورز در فصل بهار به دلیل کمبود نقدینگی و نوسانات ارز، محصولش را با قیمت پایین‌تر از بازار پیش‌فروش می‌کند. اما برای کشت سال بعد باید نهاده‌ها را در زمان گرانی تهیه کند.

این چرخه باعث حذف سود و فشار مالی بیشتر بر کشاورز و وابستگی او می‌شود، در حالی که نقش دلال‌ها در بازار پررنگ‌تر و کنترل قیمت‌ها در دست آن‌ها متمرکز می‌شود.

کارشناسان، تأخیر دولت در پرداخت مطالبات کشاورزان و دسترسی محدود به نهاده‌های یارانه‌ای را از عوامل تقویت نقش واسطه‌ها می‌دانند.

در ارتباط با این موضوع، بر اساس گزارش‌های FAO و World Bank، کشورها معمولاً با ترکیب سیاست‌های خرید تضمینی و مدیریت واردات، نقش واسطه‌ها را در بازار کاهش می‌دهند.

یکی از روش‌های مؤثر در این زمینه، عرضه مستقیم برنج از کشاورز به مصرف‌کننده از طریق یک سامانه تحت مدیریت دولت است. این سامانه با شفاف‌سازی عرضه و تقاضا، هم نیاز واقعی بازار را دقیق‌تر مشخص می‌کند و هم با شناسایی تولیدکننده و خریدار، امکان احتکار و واسطه‌گری را (با رعایت سقف خرید و کف قیمت) به حداقل می‌رساند.