به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»
تحولات اخیر در تنگه هرمز، ناوگان قایقهای تندرو ایران را در کانون توجه کارشناسان سیاسی – نظامی جهان قرار دادهاست و رسانههای بینالمللی اخیرا، با انتشار گزارشهایی به این موضوع پرداختهاند. براین اساس هم بود که شبکه آمریکایی سی. ان. ان در گزارشی به بررسی توان راهبردی قایقهای تندرو سپاه، که با عنوان «ناوگان پشهای» یا همان «زنبورهای سرخ خلیجفارس» در رسانههای جهان مطرح شده، پرداختهاست. محورهای اصلی این گزارش را در ادامه میخوانید.
ناوگان پشهای چیست؟
اصطلاح «ناوگان پشهای» به مجموعهای از قایقهای کوچک، تندرو و مسلح گفته میشود که توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران به کار گرفته میشوند.
این شناورها برخلاف ناوهای جنگی بزرگ، اندازه کوچکی دارند، اما میتوانند به موشک، تیربار، راکت و حتی پهپاد مجهز شوند.
دلیل نامگذاری آنها به «پشهای» این است که مانند حمله گروهی پشهها، تعداد زیاد و تحرک بالا میتوانند دشمن بزرگتر را فرسوده و دچار آشفتگی کند.
ویژگیهای اصلی
سرعت و تحرک بالا:
قایقهای تندروی سپاه قادرند با سرعت زیاد در آبهای خلیج فارس حرکت کنند و به سرعت به اهداف نزدیک شوند یا محل را ترک کنند.
سطح مقطع راداری کم:
این شناورها بهدلیل ارتفاع کم از سطح آب، دیرتر ازسوی رادارها شناسایی میشوند. همین موضوع رهگیری آنها را برای نیروهای آمریکایی دشوار میکند.
هزینه پایین:
ساخت این قایقها در مقایسه با ناوشکنها و کشتیهای جنگی مدرن بسیار ارزانتر است. بنابراین ایران میتواند تعداد زیادی از آنها را تولید و درصورت نابودی، سریع جایگزین کند.
قابلیت حمل سلاحهای متنوع:
این شناورها میتوانند موشک ضدکشتی، مین دریایی، راکتانداز و حتی پهپادهای انتحاری حمل کنند.
دلیل شکلگیری این راهبرد
از سال ۱۹۸۸ و در جریان درگیریهای خلیجفارس، ایران به این نتیجه رسید که رقابت مستقیم با ناوهای پیشرفته آمریکا امکانپذیر نیست.
به همین دلیل، سپاه پاسداران به سمت «جنگ نامتقارن» حرکت کرد؛ یعنی استفاده از ابزارهایی که ارزانتر، اما مؤثرتر در ایجاد اختلال باشند. از آن زمان، نیرویدریایی سپاه به مهمترین بازوی دریایی راهبردی ایران تبدیل شد.
نقش تنگه هرمز در قدرت ایران
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان است و بخش بزرگی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
عرض کم این تنگه باعث میشود کشتیها مجبور باشند از مسیرهای مشخصی حرکت کنند.
این شرایط جغرافیایی به نفع ایران است، به دلایلی از جمله:
امکان نظارت و کنترل بیشتری ایجاد میکند.
حمله به کشتیها آسانتر میشود.
راه جایگزین مؤثری برای عبور کشتیها وجود ندارد.
به همین دلیل حتی تهدید محدود ایران، میتواند بازار جهانی انرژی و حملونقل دریایی را دچار بحران کند.
ابزارهای مکمل ناوگان پشهای
راهبرد دریایی ایران فقط به قایقهای تندرو محدود نیست و از چند لایه دفاعی و تهاجمی تشکیل شده است:
مینهای دریایی:
ایران میتواند مسیر عبور کشتیها را مینگذاری کند.
پاکسازی مینها فرایندی دشوار و زمانبر است.
زیردریاییهای کوچک:
زیردریاییهای سبک و کوچک ایران برای عملیات مخفیانه در آبهای کمعمق خلیج فارس طراحی شدهاند.
موشکهای ضدکشتی:
ایران صدها کیلومتر از سواحل جنوبی خود را به موشکهای متحرک ضدکشتی مجهز کردهاست که میتوانند اهداف دریایی را از فاصله دور هدف قرار دهند.
پهپادها:
پهپادهای شناسایی و انتحاری نیز بخشی از شبکه تهدید ایران علیه کشتیها و نیروهای دریایی محسوب میشوند.
چالش آمریکا در مقابله با تهدید
کارشناسان میگویند مقابله با ناوگان پشهای بسیار دشوار است، زیرا آمریکا باید منطقه وسیعی را به طور مداوم تحت نظر داشته باشد. برای مقابله با این تهدید، آمریکا مجبور است:
- از بالگردها و پهپادهای شناسایی استفاده کند.
- مسیرهای دریایی را دائماً پایش کند.
- ناوهای بیشتری برای حفاظت از کشتیهای تجاری مستقر کند.
- این اقدامات هزینهبر و فرسایشی هستند.
راهبرد ایران
هدف ایران الزاماً نابودی کامل ناوگان دشمن نیست؛ تحلیلگران معتقدند ایران فقط کافی است چند حمله موفق انجام دهد تا:
- شرکتهای بیمه هزینه حملونقل را افزایش دهند.
- مالکان کشتیها از عبور از تنگه هرمز بترسند.
- تجارت جهانی و بازار انرژی دچار اختلال شود.
- بنابراین حتی حملات محدود نیز میتواند تأثیر اقتصادی و روانی بزرگی داشته باشد.
جمعبندی گزارش
ناوگان پشهای ایران نمونهای از راهبرد جنگ نامتقارن است؛ راهبردی که بهجای تکیه بر تجهیزات گرانقیمت و سنگین، بر تحرک، تعداد، غافلگیری و هزینه پایین تمرکز دارد.
ترکیب قایقهای تندرو، مینهای دریایی، موشکهای ساحلی و پهپادها سبب شده ایران بتواند با وجود محدودیتهای نظامی، همچنان تهدیدی جدی در تنگه هرمز و خلیج فارس محسوب شود.
همین مساله سبب شده آمریکا و متحدانش برای حفظ امنیت کشتیرانی در منطقه با چالشی پیچیده و پرهزینه روبهرو شوند.
