به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس
گزارشهای رسمی مرکز آمار ایران نشان میدهد روند تولید گوشت قرمز نزولی شده است؛ افتی ۹ درصدی که همزمان با کاهش مصرف رخ داده است. در بازار، قیمت هر کیلو گوشت گوسفندی یا گوساله به بیش از یک میلیون تومان و بالاتر رسیده؛ عددی که در مقایسه با حداقل دستمزد حدود ۱۲.۵ میلیون تومانی معنایی تلخ پیدا میکند.
یک کارگر حداقلبگیر برای خرید تنها ۲ کیلو گوشت قرمز باید بیش از یکششم درآمد ماهانه خود را هزینه کند؛ آن هم در شرایطی که سبد خوراکی خانوار چهار نفره به بیش از ۱۴ میلیون تومان رسیده است. یعنی تقریباً تمام درآمد، صرف خورد و خوراک میشود.
حسین، قصاب یک مغازه قدیمی در مرکز تهران میگوید: «مشتریها دیگر کیلویی نمیخرند؛ میگویند ۲۰۰ هزار تومان گوشت بده. بعضیها فقط برای آبگوشت آخر هفته میخرند.»
نگاهی به سرانه مصرف این دو محصول اساسی هم نشان میدهد که تفاوت قیمت سرانه مصرف مرغ را نسبت به گوشت 5 برابر کرده است.
مرغ، «گوشت جدید» مردم شد
در نقطه مقابل، تولید مرغ در کشتارگاهها با افزایش ۶ درصدی به ۱۹۹ هزار تن و سرانه مصرف به بیش از 30 کیلو رسیده است. ایران اکنون یکی از مصرفکنندگان بزرگ گوشت طیور در جهان به شمار میرود و برآوردها نشان میدهد مصرف مرغ میتواند تا سال ۲۰۲۶ به حدود ۲.۳۷ میلیون تن برسد.
با اینکه قیمت مرغ نیز در سالهای اخیر رشد داشته، اما هنوز حدود یکپنجم قیمت گوشت قرمز است. همین شکاف قیمتی، آن را به انتخاب اول خانوارها تبدیل کرده است.
مریم رضایی خانهدار ساکن جنوب تهران، میگوید: «قبلاً هفتهای یکبار گوشت میخریدیم، حالا شاید ماهی یکبار. بیشتر غذاها با مرغ درست میشود. حتی اگر مرغ هم گران شود، باز چارهای نیست.»
بر اساس اعلام اتاق تعاون ایران، صنعت طیور کشور حدود ۱.۲ میلیون تن ظرفیت خالی دارد؛ ظرفیتی که اگر محدودیت نهادهها و مشکلات ارزی کاهش یابد، میتواند ایران را به صادرکننده جدیتر مرغ تبدیل کند. اما در شرایط فعلی، این صنعت بیش از آنکه پیشران صادرات باشد، ناجی سفرههای داخلی است.
روایت تورم و ارز ترجیحی
بررسی ریشههای این تغییر، بدون اشاره به سیاستهای ارزی ممکن نیست. پس از حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی برای بسیاری از کالاهای اساسی (بهجز گندم و دارو)، قیمت نهادههای دامی و در نتیجه گوشت و مرغ جهش پیدا کرد. گزارشهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مرکز پژوهشهای مجلس، از جهش تورم خوراکی خبر دادهاند.
نتیجه این روند روشن است: سبد غذایی یک خانوار چهار نفره حدود ۱۴.۲ میلیون تومان برآورد میشود، در حالی که حداقل حقوق کارگری حدود ۱۲.۵ میلیون تومان است. یعنی ۸۶ درصد درآمد، تنها صرف تأمین غذا میشود. در چنین شرایطی، حذف گوشت قرمز از سبد مصرف نه یک انتخاب، بلکه یک اجبار اقتصادی است.
پژوهشهای دانشگاهی، از جمله مطالعات اقتصاد کشاورزی در دانشگاههای کشور مانند دانشگاه کردستان، نشان میدهد مرغ در ایران به یک «کالای ضروری» تبدیل شده، در حالی که گوشت قرمز در طبقه «کالای لوکس» قرار گرفته است. به این معنا که با افزایش قیمت، تقاضای گوشت قرمز بهشدت کاهش مییابد اما تقاضای مرغ حتی در قیمتهای بالاتر نیز پابرجا میماند.
این تغییر اجباری، پیامدهای تغذیهای هم دارد. کاهش تنوع پروتئینی و حذف تدریجی گوشت قرمز میتواند در بلندمدت بر سلامت عمومی اثر بگذارد.
انتخاب یا اجبار؟
آمارهای رسمی، مشاهدات میدانی و یافتههای پژوهشی همگی یک پیام مشترک دارند: مرغ جای گوشت قرمز را نه به دلیل تغییر ذائقه، بلکه به دلیل تغییر قدرت خرید گرفته است. وقتی تورم خوراکیها سر به فلک میکشد و درآمدها همپای آن رشد نمیکند، سفرهها کوچک میشود و انتخابها محدود.
امروز مرغ «قهرمان» سفرههای ایرانی است؛ اما اگر روند تورم ادامه یابد و سیاستهای حمایتی کارآمد نباشد، این قهرمان نیز ممکن است از دسترس بسیاری خارج شود. مسئله، سلیقه نیست؛ مسئله، معیشت است.
