به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»
اعتیاد همیشه با دود و بوی خاص شروع نمیشود؛ گاهی با سکوت، بیحوصلگی، پرخاشهای بیدلیل یا فاصله گرفتن از خانواده آغاز میشود. نشانههایی کوچک که اگر نادیده گرفته شوند، میتوانند مقدمه یک سقوط خاموش باشند.هیچ خانوادهای باور ندارد روزی گرفتار اعتیاد شود. روزهایی که پر از خنده و گفتوگوهای ساده بود، ناگهان با سکوتهای طولانی و فاصلههای نگرانکننده جایگزین میشود. نوجوانی که روزی با شوق از مدرسه بازمیگشت، امروز در گوشهای پناه میگیرد، کمتر حرف میزند و انگیزهاش برای زندگی رنگ میبازد.
تربیتهای اشتباه؛ خودمحور و خدمات بگیر!
امید ایمانی، مدیر مرکز جمعآوری معتادان متجاهر، در گفتوگو با فارس میگوید: نام «چِت» شاید در نگاه نخست بیخطر به نظر برسد، اما یکی از خطرناکترین محرکهاست که آرام و بیصدا ذهن نوجوان را تسخیر میکند. اغلب نوجوانان با کنجکاوی یا به توصیه دوستان برای شب امتحان یا بیداریهای طولانی آن را امتحان میکنند. وی ادامه میدهد: انرژی میدهد، خواب را میگیرد و تمرکز را بالا میبرد، اما هیچکس از بهای واقعیاش نمیگوید. بعد از چند بار مصرف، مغز دیگر بدون آن آرام نمیگیرد؛ شادی و تمرکز ظاهری به سرعت جای خود را به بیخوابی، اضطراب، توهم و اختلال در حافظه و آرامش میدهد و آینده نوجوان را به خطر میاندازد. ایمانی بیان میکند: امروزه برخی والدین فرزندان خود را خودمحور و خدماتبگیر تربیت میکنند و این سبک تربیتی در آینده به اختلالات رفتاری و آسیبهای اجتماعی منجر میشود. اگر در گذشته تنها چند نوع ماده مخدر شناخته شده بود، امروز بیش از ۳۰ نوع ماده در دسترس است و این تنوع، نوجوانان کنجکاو را وسوسه میکند تا مسیر اعتیاد را تجربه کنند. وی با بیان اینکه عرضهکنندگان مواد، نیاز بازار را میشناسند و برای امور مختلف از درس خواندن و شادی تا ورزش و حتی فرار از غم موادی خاص تولید میکنند، گفت: این وضعیت، مرزهای خوب و بد را برای نسل امروز در خانوادهها کمرنگ کرده و کنترل و مراقبت والدین را دشوار ساخته است.
.png)
آغاز اعتیاد از «گل» تا توهم
ایمانی هشدار میدهد: وقتی شروع اعتیاد در سن پایین با موادی مانند گل باشد، این میتواند آغاز یک پایان تلخ باشد. پایین آمدن سن اعتیاد یعنی نوجوانی که دچار توهم و هذیان شده؛ نه نیروی کار است، نه توان تشکیل خانواده دارد و نه میتواند در اجتماع مؤثر باشد.وی ادامه میدهد: پیش از آنکه فرد به سمت مواد برود، حال بدی را تجربه کرده است. احساس تنهایی، غم و بیارزشی او را به تسکین موقتی میکشاند که ریشه در ناکارآمدی تربیت در خانواده، مدرسه و جامعه دارد.
نیاز سادهای که نادیده گرفته میشود
مدیر مرکز جمعآوری معتادان متجاهر میگوید: نوجوان به لبخند و نگاه محبتآمیز والدین نیاز دارد. وقتی این نیاز ساده نادیده گرفته شود، او به دنبال خوشیهای لحظهای میرود. اگر خانواده محیطی امن و لذتبخش ایجاد کند، حتی در دسترسترین مواد هم وسوسهاش نخواهد کرد.
و اما صمیمیتی که مرز ندارد
وی با تأکید بر باور غلط میان نوجوانان اضافه میکند: این تصور که گل چون گیاهی است، بیضرر است یا چون در کشورهای دیگر آزاد است پس اعتیادآور نیست، اشتباه بزرگی است که باید اصلاح شود.ایمانی هشدار میدهد: برخی والدین برای صمیمیت با فرزند، اجازه مصرف سیگار یا مشروب را در خانه میدهند. این بزرگترین خطای تربیتی است. دوستی بیقید و شرط والدین با فرزند، در ظاهر صمیمیت است اما در واقع از بین رفتن اقتدار تربیتی است.وی تأکید میکند: نقش پدر و مادر در جامعه امروز گم شده است؛ باید آگاهی خانوادهها و نظام آموزشی در سطح کلان تقویت شود. مدرسه، خط مقدم پیشگیریاحمد طاهریفرد، رئیس اداره امور تربیتی و مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری نیز در گفتوگو با فارس میگوید: آموزش مهارتهای خودمراقبتی، آشنایی با نشانههای اعتیاد و نحوه فرزندپروری باید به دانشآموزان، والدین و معلمان آموزش داده شود.وی ادامه میدهد: فشارهای روانی، اختلافات خانوادگی و تأثیر گروه همسالان بیشترین نقش را در گرایش نوجوانان به مواد دارند. مدرسه باید محیطی شاد و مشارکتی باشد و با اجرای طرحهایی مانند یاریگران زندگی زمینهی پیشگیری را فراهم کند.سرهنگ مرتضی عسگری، معاون اجتماعی نیروی انتظامی چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به تجربههای میدانی خود میگوید: خانوادهها معمولاً دیر متوجه تغییرات فرزندان خود میشوند. سکوت، گوشهگیری و بیحوصلگی اولین نشانههای ورود اعتیاد به زندگیاند.
نشانهها کدامند؟
وی توضیح میدهد: دروغگویی، رفتارهای پنهانی، نیاز به پول یا حتی دست زدن به سرقتهای کوچک، از نشانههای آشکار وابستگی است.افسردگی، بدگمانی، پرخاشگری، بیانگیزگی و بیتوجهی به مسئولیتها زنگ خطر جدیاند.کاهش یا افزایش اشتها، تغییر وزن و بیخوابیهای مکرر از نخستین هشدارهاست.«وَ لا تُلقوا بِأیدیکم إلی التَّهلُکه» (بقره، ۱۹۵)خود را به هلاکت میفکنید؛ یادآور اهمیت مراقبت از جسم و جان است.
افراد گرفتار اعتیاد تمایل شدیدی به تنهایی پیدا میکنند
افراد گرفتار اعتیاد تمایل شدیدی به تنهایی پیدا میکنند و از جمع خانواده فاصله میگیرند؛ انزوایی که روابط را میفرساید.تغییر ناگهانی دوستان یا رفتوآمد در مکانهای جدید، معمولاً نشانه ورود به محیطهای مصرف است. پیامبر اکرم (ص): «مَن کانَ یؤمِنُ باللهِ وَ الیومِ الآخِر فَلیُکرم جارَهُ»احترام به اطرافیان، یعنی مراقبت از محیط و روابط سالم.
وَ مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجًا
عسگری تأکید میکند: مشاهده این علائم بهتنهایی به معنای اعتیاد نیست، اما بیتوجهی به آنها خطرناک است. خانوادهها باید بدون قضاوت و با آرامش، از مشاوران و متخصصان کمک بگیرند.وی ادامه میدهد: اعتیاد پایان یک مسیر نیست؛ آغاز هشداری است که اگر شنیده شود، میتوان زندگی را نجات داد. خانواده، مدرسه و پلیس باید در کنار هم باشند تا این مسیر خاموش به تاریکی کامل ختم نشود.وی در پایان میگوید: همیشه امید هست. آگاهی، همراهی و گفتوگو چراغ خانهها را روشن نگه میدارد. همانطور که خداوند فرموده است: وَ مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجًاپرهیزگاران همواره راه نجاتی دارند. مراقبت و توجه خانواده، نخستین گام نجات است.
