به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از فارس
با افزایش استفاده از موبایل و شبکههای اجتماعی، دختران نوجوان با مشکلات جدی روانی مانند اضطراب و افسردگی روبرو هستند. «سید سجاد نجفی»، پژوهشگر حوزه فضای مجازی در گفتگو با فارس، ضمن تشریح این بحران، از راهکارهای آن میگوید.
شبکههای اجتماعی؛ دشمن پنهان سلامت روان دختران نوجوان
نجفی با تأکید بر جهانی بودن معضل استفاده از ابزارهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی در سنین نوجوانی میگوید: «در تحقیقات متعددی در سراسر دنیا، از جمله در ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا، انجام شده است نشان میدهد استفاده بیش از حد از موبایل و شبکههای اجتماعی میتواند تأثیرات منفی قابلتوجهی بر روی دختران نوجوان داشته باشد. حتی کشورهای غربی نیز نگران تأثیرات استفاده از موبایل و شبکههای اجتماعی بر روی دختران نوجوان خود هستند، زیرا این دختران بهعنوان مادران آینده و مسئولان تربیت فرزندان، نقش مهمی در خانوادهها خواهند داشت.»
کابوس دیجیتال؛ تأثیرات مخرب موبایل و شبکههای اجتماعی بر روان دختران نوجوان
تحقیقات علمی نشان میدهد دختران نوجوانی که بیش از حد از این ابزارها استفاده میکنند، در معرض خطرات روانی قرار دارند. کارشناس سایبری و فضای مجازی در این باره میگوید: «درحالیکه استفاده از موبایل و شبکههای اجتماعی بهعنوان یک سرگرمی و یا ابزار کاربردی معرفی میشود، گاه دختران نوجوان در پشت پرده با چالشها و آسیبهای روحی و روانی همچون اضطراب، افسردگی، کاهش عزتنفس و کاهش اعتمادبهنفس دست و پنجه نرم میکنند و این عوارض از جمله نتایج مطالعات در کشورهای مختلف نیز بوده است. بهعنوان مثال، در سال ۲۰۱۹ تحقیقی در دانشگاه کالج لندن انجام شد که به بررسی دختران ۱۴ساله پرداخت. نتایج این تحقیق نشان داد دخترانی که بیش از سه ساعت در روز از موبایل و شبکههای اجتماعی استفاده میکنند، دو برابر بیشتر از دختران همسال خود در معرض افسردگی قرار میگیرند که این افسردگی دلایل مختلفی دارد.»
۱_مقایسههای اجتماعی و فشار برای ایجاد یک تصویر ایده آل
دختران نوجوان در سن بلوغ به دنبال شکوفایی و تبلور و تحقق خودشان هستند و در این دوران مقایسههای اجتماعی زیادی انجام میدهند. این مقایسهها باعث کاهش عزتنفس، کاهش اعتمادبهنفس و ایجاد افسردگی میشود. در معارف دینی ما نیز به این موضوع پرداخته شده است که نگاه به افراد پایینتر از خود از نظر مادی و اجتناب از مقایسه با بالاترها میتواند از ایجاد افسردگی جلوگیری کند.
دختران در سن بلوغ تمایل دارند خود را با دیگران مقایسه کنند. این مقایسهها بهویژه در شبکههای اجتماعی با مشاهده بلاگرها و افرادی که بهترین شکل خود را به نمایش میگذارند، افزایش مییابد.
این مقایسهها میتواند باعث کاهش عزتنفس و افزایش احساس ناکامی و کمبود در دختران شود. نجفی با طرح این موضوع میگوید: « دختران ۱۴ساله به طور معمول نگرانیهایی درباره زیبایی خود و پذیرششان از سوی اطرافیان دارند. چیزی که در روانشناسی به آن «تعلق خواهی اجتماعی» (Social Belonging) یا «نیاز به پذیرش اجتماعی» (Need for Social Acceptance) میگویند که این نیاز میتواند عوامل متعددی مثل «فشار همسالان» (Peer Pressure) و «هنجارهای گروهی» ( Group Norms) نوجوان ممکن است برای جلبتوجه یا پذیرش، رفتارها، عقاید، یا سبک زندگی خاصی را اتخاذ کند که گاهی با ارزشهای شخصی او در تضاد است. استفاده از شبکههای اجتماعی این نگرانیها را شدت میبخشد. مشاهده مدلهای مختلف آرایش و لباسها در شبکههای اجتماعی باعث میشود که این دختران فشار بیشتری برای رسیدن به تصویر ایدهآل از خود احساس کنند و در نهایت افسرده شوند.»
۲__مواجهه با محتواهای غیراخلاقی
نوجوانان نوعاً بدون نظارت والدین وارد شبکههای اجتماعی میشوند و خواسته یا ناخواسته با محتواهای غیراخلاقی مواجه میشوند. پژوهشگر فضای مجازی با تأکید بر اهمیت جدیگرفتن این تهدید توسط والدین و آثار مخرب آن بر روان فرزندان میگوید: « این محتواها نهتنها متناسب بافرهنگ ایرانیاسلامی نیستند، بلکه متناسب با فطرت انسانی نیز نمیباشند. بسیاری از کودکان جرأت نمیکنند که این موضوع را با والدین یا بزرگترهای خود در میان بگذارند و آن را بهعنوان یک راز نگه میدارند که باعث آسیب درونی و افزایش افسردگی آنها میشود.»
زنگ خطر برای سلامت روان دختران نوجوان را جدی بگیریم!
بنابراین استفاده مداوم از موبایل و شبکههای اجتماعی، میتواند به مشکلات روانی نظیر کاهش عزتنفس و افسردگی منجر شود و تحقیقات نشان میدهند که دنیای مجازی برای دختران نوجوان بیخطر نیست و توجه خانوادهها و مدارس به این مسئله و ارائه راهکار برای کاهش استفاده بیش از حد از موبایل و شبکههای اجتماعی و افزایش تعاملات حضوری و واقعی از اهمیت فراوانی برخوردار است. همچنین، توجه به سلامت روان دختران نوجوان و ارائه حمایتهای لازم میتواند به بهبود وضعیت آنها کمک کند.
