اوراق قرضه؛ تعهد امضا نکرده دولت بعد

باگذشت دو سال و نیم از اجرای طرح تحول سلامت، منابع مالی این طرح چنان‌که پیش‌بینی‌شده بود محقق نشد و حجم مطالبات مراکز درمانی و دارویی از سازمان بیمه سلامت سر به فلک کشید.

دولت جهت تأمین مالی ادامه طرح تحول، لایحه اصلاحیه بودجه 95 را به مجلس فرستاد و در آن 6 هزار میلیارد تومان از طریق انتشار اوراق قرضه برای تسویه بدهی بیمه سلامت در نظر گرفت.

مجلس نیز با مشاهده وضعیت بدهی چند هزارمیلیاردی بیمه سلامت، 2 هزار میلیارد به میزان پیش‌بینی دولت افزود و لایحه اصلاحیه بودجه را تصویب نمود. بر اساس این لایحه، دولت اوراق قرضه را منتشر خواهد کرد؛ سود و هزینه انتشار آن در بودجه سنواتی سال آتی لحاظ خواهد شد و بیمه‌ها بر اساس این سازوکار به تسویه بدهی‌های خود به مراکز درمانی و دارویی اقدام می‌کنند.

تجویز نسخه انتشار اوراق قرضه برای درد بدهی‌ها نشان از چشم امید مجلس و دولت به بازار بدهی دارد و این نسخه، آرام‌بخشی یک‌ساله است که تنها درد را به تعویق می‌اندازد.

لکن پس از یک سال درد بیشتر از قبل نمود می‌یابد؛ بنابراین دولت بعد فارغ از شخصیت حقوقی بایستی به پرداخت یک بدهی از پیش تعیین شده اقدام نماید. از این رو چنین تصمیمی یک تهدید جدی مالی برای دولت بعد محسوب خواهد شد.

فارغ از انتقال بدهی از این دولت ‌به ‌دولت بعد، صحیح این است که سود در نظر گرفته‌شده در اوراق قرضه با تخمین بازدهی طرح تعیین شود. این در حالی است که اوراق قرضه در نظر گرفته‌شده برای بدهی‌های طرح تحول سلامت سودی در بر نخواهد داشت.

بنابراین این سازوکار، شک و تردیدها را در رابطه با شبه ربوی بودن اوراق قرضه 8 هزارمیلیاردی تقویت کرده است.

با توضیحات فوق بدیهی است انتشار اوراق قرضه برای حل مسئله بدهی بیمه‌ها، پاک کردن صورت‌مسئله است. مسئله اصلی که باید بدان توجه شود افزایش بدهی‌ها و تلنبار شدن آن بر روی‌هم است.

در همین راستا کبیر، مدیرعامل بیمه سلامت ایرانیان میزان بدهی سازمان بیمه سلامت را تا انتهای سال 94 بیش از 6 هزار میلیارد عنوان کرده است. این در حالی است که ترکی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان از افزوده شدن 11 میلیارد دیگر بدهی تا انتهای سال جاری خبر داده است. وی معتقد است این میزان بدون در نظر گرفتن بدهی‌های قبل و با فرض تسویه بدهی‌ها به وجود خواهد آمد.

به اذعان مدیرعامل بیمه سلامت آنچه به افزایش بدهی‌های بیمه سلامت منجر شده است افزایش 400 درصدی هزینه‌های بیمه سلامت است درحالی‌که اعتبارات در نظر گرفته‌شده برای این صندوق تنها 90 درصد افزایش‌یافته است.

وضعیت هزینه‌ها نه‌تنها در صندوق بیمه سلامت که در صندوق تأمین اجتماعی نیز به همین منوال است. همتی، معاون درمانی سازمان تأمین اجتماعی، هفته گذشته اجرای طرح تحول سلامت را باعث‌وبانی افزایش هزینه‌ها دانسته است.

وی میزان پرداختی سازمان تأمین اجتماعی طی یک ماه را، قبل از طرح تحول 380 میلیارد تومان و بعد از طرح تحول، هزار میلیارد تومان عنوان کرد؛ بنابراین آنچه موجب افزایش بدهی بیمه‌ها شده است افزایش یک‌باره هزینه‌های صندوق‌های بیمه و ناچاری آن‌ها برای پرداخت مطالبات است.

با فرض اینکه راهکار انتشار اوراق قرضه در شرایط فعلی لازم بوده و جهت جلوگیری از بحران‌های بالقوه در نظر گرفته شده است؛ اما ضروری است قانون‌گذاران به‌عنوان نمایندگان مردم برای حفظ بیت‌المال راه‌حلی جهت اصلاح مسیر نظام سلامت در پیش بگیرند. زیرا روند فعلی در افزایش بدهی‌های نظام سلامت از آینده ای مبهم در این مسیر حکایت می‌کند.

منبع : فارس