به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» ، به نقل از تبیین،
طی دو سال اخیر رویکرد چین به جهان درحال توسعه دستخوش تغییر قابل توجهی شده و به‌طور فزاینده‌ای تحت شعاع رقابت ژئوپلتیک پکن با واشنگتن، متحدان و شرکای آن قرار گرفته است. این تغییر پیامدهای عمده‌ای برای روابط پکن با جنوب جهانی، نقش چین در نظم بین‌الملل و همچنین مسیر آتی قدرت جهانی آن خواهد داشت.
پیشران‌های چین برای گسترش نفوذ در جنوب جهانی چیست؟
تغییر رویکرد پکن در قبال جنوب جهانی بخشی از نگاه ضدآمریکایی شی است. می‌توان گفت تمرکز او بر روی «خودکفایی» اقتصادی و توسعه فناوری‌های داخلی برای از میان بردن آسیب‌پذیری چین در مقابل تحریم‌های احتمالی واشنگتن است. شی در سیاست خارجی نیز آشکارا نظم تحت رهبری آمریکا را برای تغییر شکل حکمرانی در جهان با «ابتکار امنیت جهانی» و «ابتکار توسعه جهانی« به چالش کشیده است.
هدف شی از توجه به جنوب جهانی در وهله نخست، تقویت ارتباطات سیاسی و اقتصادی چین با کشورهای در حال توسعه برای ارتقای منافع جهانی چین است. برای نمونه ابتکار کمربند و جاده، به‌منظور تقویت تجارت، همکاری مالی و سرمایه‌گذاری میان چین و جنوب جهانی و بازارهای نوظهور ایجاد شد. مشارکت چین در سازمان‌هایی نظیر شانگهای و ترویج آن‌ها نیز با هدف تقویت روابط و تقویت صدای کشورهای در حال توسعه در امور بین‌الملل است. با این ابتکارات بود که شی قصد داشت چین را به‌عنوان جایگزینی برای آمریکا و مدافع منافع کشورهای فقیرتر جهان معرفی کند.
تغییر رویکرد شی در نوع مواجهه
تغییر رویکرد شی با آغاز جنگ اوکراین آشکار شد. شی جین پینگ با ایجاد یک رابطه «بدون محدودیت« با روسیه در فوریه ۲۰۲۲ یک انتخاب سرنوشت‌ساز انجام داد: اتخاذ موضع تقابلی آشکارتر در قبال آمریکا و شرکای آن. حمله به اوکراین، مشارکت امنیتی ناتو با کشورهای ایندو-پاسیفیک را تقویت کرد و در نتیجه آمریکا و شرکای آن در اروپا و ایندوپاسیفیک، موضع بسیار هماهنگ‌تر و منسجم‌تری در خصوص سیاست‌های چین اتخاذ کرده‌اند.
اما شی برای پیشبرد یک هدف بزرگ‌تر از آمریکا و متحدانش گسسته است: تضعیف نظم کنونی بین‌الملل. و روسیه را نیز در این مسیر یک یاور مهم می‌بیند. او در سفرش به مسکو در سال ۲۰۲۳ گفت «تغییری در راه است که بیش از صد سال است رخ نداده و ما با هم این تغییر را راهبری می‌کنیم».
بلوک‌سازی
شی دیگر به نفوذ در کشورهای درحال‌توسعه و یا حتی طرح چین به‌عنوان جایگزین راضی نیست و به‌دنبال جذب رهبران آن‌ها در جنبش ضدآمریکایی خود است. این دستور کار در توسعه اعضاء گروه کشورهای بریکس آشکارتر است. توسعه بریکس برای حضور کشورهایی است که به‌صورت بالقوه از برنامه ضدآمریکایی شی حمایت می‌کنند و برای جایگزینی بریکس و نهادهای مورد نظر چین با گروه۷ و مجامع زیر نفوذ آمریکا موثر هستند. در نشست ژوئن بریکس، وانگ‌یی وزیر امور خارجه چین تاکید کرد گسترش عضویت در این گروه آغازگر «عصر جدیدی برای جنوب جهانی برای کسب قدرت از طریق اتحاد خواهد بود».
ضرورت اتخاذ رویکرد بهتر توسط ایالات متحده به جنوب جهانی
مطمئناً رهبران جنوب جهانی به تلاش‌های چین برای استفاده ابزاری از آن‌ها در بازی ژئوپلیتیک علیه آمریکا حساس خواهند بود، هرچند ممکن است کشورهایی مانند روسیه و ایران با کمال میل به برنامه ضدآمریکایی پکن بپیوندند. با این حال منافع بیشتر آن‌ها از رابطه با ایالات آن‌قدر زیاد هست که خطر قطع آن را نپذیرند. این مسئله فرصت‌هایی برای واشنگتن ایجاد می‌کند تا با توسعه گفت‌وگوهای شمال-جنوب، حضور آمریکا را پررنگ‌تر نماید. تلاش برای افزایش نقش نخبگان سیاسی جنوب در اداره نظم کنونی جهان روش خوبی برای مقابله با چین است.
همچنین گسترش بیشتر «گروه ۲۰» برای افزایش نمایندگی جنوب جهانی-که از سال گذشته با الحاق اتحادیه آفریقا آغاز شده- باید مد نظر باشد. در این اقدامات واشنگتن باید از ایجاد این تصور که مشارکت در طرح‌های تحت رهبری آمریکا مانع از تعامل این کشورها با چین خواهد شد اجتناب نماید. چرا که تلاش برای متقاعد کردن جنوب جهانی برای ضدیت با چین، احتمالا به اندازه تلاش‌های جدید پکن برای ضدآمریکایی کردن آن‌ها نتیجه معکوس خواهد داشت.
