اعتیاد ازجمله معضلاتی است که بنیان‌های یک خانواده و بالتبع یک اجتماع را از بین می‌برد و در کوتاه زمانی گسستگی‌های زیادی را به بار می‌آورد؛ علاوه بر این گسستگی مشکلاتی دیگری چون بر باد رفتن سرمایه عمر، از دست رفتن قدرت تفکر، غفلت از محیط و شرایط پیرامونی و سرگرم شدن به خود، سبک‌سری و سبک‌مغزی و چندین و چند مشکل دیگر از عوارض خسارت‌بار اعتیاد در جامعه است.
به تاریخچه اعتیاد و مواد مخدر در ایران که نگاه کنیم سخت نیست که بفهمیم در پشت این مواد دردآور به‌ظاهر مسکن توطئه‌ای عظیم پنهان بوده و هست. مشهور است زمانی که هنوز در ایران مواد مخدر جایگاهی نداشت انگلیس‌ها تریاک را به‌صورت رایگان در بین مردم توزیع و سپس سوخته آن را از میان مردم جمع می‌کردند و گاه حتی سوخته تریاکی را که به‌رایگان پخش کرده بودند می‌خریدند و به این شکل رغبت به مصرف مواد در بین مردم به‌صورت روزافزون بالا رفت تا آنجا که اعتیاد به‌عنوان یک جریان طبیعی و روتین در جامعه ایرانی پذیرفته شد و امروزه بعضی از آمارها از وجود بیش از 3 میلیون معتاد رسمی در کشور خبر می‌دهد.
اما این اعتیاد برای بخش عمده‌ای از جامعه دردآور بوده و ترس از سلامتی، آبرو و جایگاه اجتماعی و مسائلی از این قبیل باعث اجتناب از گرایش عمومی به این افیون تلخ می‌شد و امروز که از تمام ظرفیت آن استفاده‌شده است از جامعه بیش از 70 میلیونی ایران فقط 3 تا 4 میلیون نفر حاضرشده‌اند با پای خود به این مهلکه وارد شوند درواقع شاید بتوان گفت اعتیادِ افیونی دیگر ظرفیتی بیشتر از این ندارد و در بدترین شرایط، اندکی به آمار گذشته اضافه مگردد؛ پس باید اعتیادی جایگزین به وجود آید که ثمرات آن اعتیاد افیونی را داشت باشد و قبح آن را نداشته باشد درواقع تخدیر اجتماعی باید به‌گونه‌ای دیگر صورت پذیرد.
شاید این ادعا برای عده‌ای سنگین باشد و نگارنده را به نادانی، عقب‌افتادگی و تحجر متهم کنند؛ اما به نظر می‌رسد عرصه ارتباطات مجازی دقیقاً همان اعتیادی است که قرار است بار اعتیاد افیونی را در راستای تخریب اجتماعی به دوش بکشد و درواقع شبکه‌های اجتماعی وافورهای بودن دودی هستند که مبتلایان به آن برعکس معتادان افیونی خود را فرهیختگان جامعه می‌دانند و تا زمانی که این اعتیاد بنیان آنان را برنیندازد به مضرات آن اعتراف نمی‌کنند.
اگر تعریف اعتیاد را درست بدانیم آن‌وقت با تطبیق تبعات وابستگی به شبکه‌های اجتماعی به‌راحتی می‌توان ادعای نگارنده را تائید نمود.
قبل از تعریف اعتیاد این روایت خواندنی است:
علی بن ابراهیم از امام کاظم (ع) نقل می‌کند: خداوند خمر را به جهت اسمش حرام ننمود بلکه به خاطر آثار و مفاسدش آن را ممنوع کرده است. بنابراین هر چیزی که کار و تأثیر خمر را داشته باشد مانند خمر است (و حرام است). (1)
با استناد به این روایت در موضوعات باید به عوارض آن توجه نمود مثلاً اگر چیزی عوارض شراب و یا مواد مخدر را داشت حکم شراب و یا مواد مخدر را در مورد او جاری نموده و از آن اجتناب کنیم.
حالا باید دید آیا واقعاً شبکه‌های اجتماعی همان آثار اعتیاد را دارد تا به این وسیله بتوان حکم به اجتناب از آن نمود یا نه؟
اعتیاد را تعریف کنیم
اعتیاد وابستگی ناشی از آلودگی حاد یا مزمنی است که مضر به حال شخص و اجتماع می‌باشد و زاییده مصرف دارویی طبیعی یا صنعتی بوده و مصرف آن، عوارض روحی و جسمی در پی دارد.
در خصوص شبکه‌های اجتماعی نیز یک وابستگی عمیق ناشی از آلودگی به ارتباطات مجازی وجود دارد که با نگاه نه‌چندان عمیق هم می‌توان به مضرات آن‌که بسیار به مضرات مواد افیونی شبیه است پی برد. وابستگان به شبکه‌های اجتماعی آن‌قدر در آن غرق می‌شوند که گاه گذر زمان را نمی‌فهمند و در موراد زیادی از اطراف خود به‌کلی غافل می‌شوند. در چند سال اخیر یکی از عللی که به علل طلاق و گسستگی در خانواده‌ها افزوده‌شده است شکایت از وابستگی زوج یا زوجه به شبکه‌های اجتماعی و عدم توجه به‌طرف مقابل است و در بعد تربیتی نیز در کنار خانه گریزی، غارنشینی خانگی و ارتباط گریزی به معضلات فرزندان اضافه‌شده است.
اعتیادِ افیونی یک تمنا و احتیاج ملتمسانه برای استعمال مستمر یک دارو یا ماده مخدر است که فرد در صورت نرسیدن سر موعد آن دارو یا ماده مخدر دچار کلافگی، سردرگمی، ناراحتی، پریشانی و ازکارافتادگی می‌گردد و این حالت روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کند تا نیاز به مصرف، تمام‌روز فرد را فرامی‌گیرد و کاری غیر از کشیدن برای او باقی نمی‌گذارد درواقع جسم و روح او به این افیون وابستگی و حتی پیوستگی پیدا می‌کند.
منقل‌های بدون زغال و وافورهای بدون دود یا همان شبکه‌های اجتماعی به این تعریف کاملاً قابل انطباق هستند در اعتیاد اینترنتی و مجازی نیز تمنا و احتیاج ملتمسانه برای استفاده از ابزار ارتباط اجتماعی وجود دارد که وابستگی به آن به حدی است که در صورت خاموش شدن مودم و یا تمام شدن بسته اینترنتی فرد دچار ناراحتی و پریشانی و سردرگمی می‌شود. استفاده از این ابزار به‌مرور تمام‌روز فرد را می‌گیرد به‌گونه‌ای که دیگر کاری غیر از چت و پرسه زنی بی‌هدف در فضاهای مجازی برای او باقی نمی‌گذارد و عملاً تمام زندگی او را تعطیل می‌کند و به‌این‌ترتیب تمام ثمرات افیون را برای مبتلایان به خود فراهم می‌آورد همان عوارضی که به خاطر آن خیلی‌ها حاضر نبودند دست به افیون ببرند؛ همان عوارضی که انگلیس‌ها به خاطر آن خرج تریاک مردم ایران را می‌دادند.
راستی این نکته قابل‌توجه است که شبکه‌های اجتماعی که در بسیاری از کشورها برای کاربر هزینه‌بردار است چگونه در ایران به‌رایگان در اختیار کاربران قرارگرفته است؟ پول این مخدر دیجیتال را چه کسی برای مردم ایران پرداخت می‌کند و پای این بساط چه سوخته‌ای نصیب برنامه ریزان آن می‌شود؟
جالب است بدانیم در ایران حداقل 20 میلیون نفر کاربر شبکه‌های مجازی وجود دارد که میانگین تا روزانه 4 ساعت از این شبکه‌ها استفاده می‌کنند و این یعنی حداقل روزی 80 میلیون نفر ساعت کار در کشور پای بساط اعتیاد اینترنتی بر باد می‌رود.
مدعیان کمک به جوانان!!
لطفاً فکری برای وافورهای بودن دود بکنید!!!
که نسلی پای آن در حال سوختن است!!!!
منبع : فرهنگ
