به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»اندیشکده آمریکایی شورای روابط خارجی در یادداشتی به قلم ریچارد هاس رئیس این اندیشکده به آمریکا توصیه کرده است که در اندیشه پس از احیای برجام باشد. او معتقد است هیچ توافقی، نه تلاش ایران برای برتری منطقهای و نه حتی اقدامات بلندمدت برای دستیابی به سلاح هستهای را حل نخواهد کرد.
نگرانی هاس از آن است که بسیاری از محدودیتهای ایران در «غروبهای هستهای» ملغی خواهد شد و پس از آن، زمان «گریز هستهای» به کمتر از یک سال کاهش خواهد یافت. بهخصوص که اکنون نیز اورانیوم غنیشده لازم برای تولید چند بمب را در اختیار دارد.
هاس برای برجام سه مشکل اساسی ذکر میکند. اولاً رفع تحریمها به توسعه فعالیتهای منطقهای ایران در عراق، سوریه، لبنان و یمن میانجامد. ثانیاً مانعی برای توسعه برنامه موشکی ایران نیست و ثالثاً ایران به توافقی «طولانیتر و قویتر» تن نخواهد داد. وی مدعی است ایران پس از پایان برجام به سوی سلاح هستهای حرکت کرده و عربستان، مصر و ترکیه نیز به این مسیر روی خواهند آورد.
راهحل هاس برای این مسائل، کنترل تسلیحات بدون توافق است. بدین ترتیب که همواره تهدید افزایش تحریمها بر سر ایران نگاه داشته شود. حملات سایبری و حتی نظامی متعارف به تأسیسات هستهای، اقتصادی و نظامی نیز جزئی از گزینههای روی میز باشد. در عین حال که اذعان میکند هیچ تضمینی برای موفقیت چنین حملاتی وجود ندارد.
به نظر میرسد باید این نکته را متذکر شد که تهدید حمله به تأسیسات هستهای ایران، اولاً صرفاً عزم ایران برای افزایش اقدامات حفاظتی را قویتر خواهد ساخت و ثانیاً حتی ممکن است در رویکرد تعاملی ایران در مذاکرات نیز تأثیر منفی بگذارد. در عین حال، به نظر میرسد مسأله آینده برنامه هستهای ایران پس از پایان برجام، همچنان مسألهای است که کارشناسان آمریکایی در پی راهحل آن هستند.
