اینترنت ملی یا شبکه ملی اطلاعات؟ کدام صحیح است؟

به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»مدافعان شبکه ملی اطلاعات آن را اینترنتی سالم، سریع، امن و ارزان ارزیابی می‌کنند و برای آن محاسن زیر را مطرح می‌کنند:
تبلیغات
 
-ارائه خدمات الکترونیک در بستر شبکه ملی اطلاعات:
-ارائه خدمات دولت الکترونیک مانند آموزش، بهداشت و درمان و یا حتی مصاحبه‌های اینترنتی از جمله مزیت‌های اینترنت داخلی به شمار میرود.
-افزایش سرعت اینترنت
-استقلال
-ارزانتر شدن اینترنت
-قدرتمندی در برابر سایر کشور‌ها
-امنیت اطلاعات کاربران
 
اینترنت ملی؛ بزرگ‌ترین غلط رایج این روز‌ها
در این باره ایسنا پیشتر نوشت: شبکه ملی اطلاعات بنا به تعاریفی که برایش ذکر شده، شبکه ملی متشکل از زیرساخت‌های ارتباطی با مدیریت مستقل کاملاً داخلی، حفاظت‌شده نسبت به اینترنت و با امکان عرضه انواع محتوا و خدمات ارتباطی است و عبارت «اینترنت ملی» که جایگزین آن شده، تعبیری است که این روز‌ها به‌اشتباه از آن استفاده می‌شود.
 
طرح شبکه ملی اطلاعات در کشور از اواخر سال ۱۳۸۴ مطرح و مهم‌ترین دلیل پیاده‌سازی این شبکه در آن سال کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت اعلام شد. در سند «ضرورت تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» آمده که شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی کل فضای مجازی، شبکه همه شبکه‌های کشور است.
 
در ویکی‌پدیای فارسی در تعریف اینترنت آمده است: اینترنت سامانه‌ای جهانی از شبکه‌های رایانه‌ای به هم پیوسته‌است که از پروتکلِ «مجموعه پروتکل اینترنت» برای ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنند. به عبارت دیگر اینترنت، شبکه شبکه‌هاست که از میلیون‌ها شبکه خصوصی، عمومی، دانشگاهی، تجاری و دولتی در اندازه‌های محلی و کوچک تا جهانی و بسیار بزرگ تشکیل شده‌است که با آرایه وسیعی از فناوری‌های الکترونیکی و نوری به هم متصل شده‌اند.
 
از طرفی در تعریف اینترانت در ویکی‌پدیا نوشته شده که اینترانت شبکه‌ای رایانه‌ای است که از زبان مشترک ارتباطی شبکه جهانی اینترنت برای تبادل داده‌ها استفاده می‌کند و تمام خدمات اینترنت، از جمله پست الکترونیکی، تار جهان‌گستر، انتقال فایل (FTP)، گروه‌های خبری و تله کنفرانس را در شبکه‌ای اختصاصی برای استفاده‌کنندگان مشخص آن شبکه ارائه می‌دهد و لزومآ به اینترنت متصل نیست. این شبکه یک سازمان رابه هم متصل می‌کند.
 
اما همان‌طور که محمدجواد آذری جهرمی - وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- در روز‌هایی که اینترنت جهانی قطع شده بود (سال 1398) و البته کاربران قادر به استفاده از شبکه ملی اطلاعات و سایت‌های داخلی بودند، در مورد استقرار اینترنت ملی گفته بود: چیزی به نام اینترنت ملی وجود خارجی ندارد، شبکه ملی اطلاعات به معنای قطع اینترنت نیست و قطع اینترنت به کارکرد‌های شبکه ملی اطلاعات ضربه می‌زند.
 
او همچنین با بیان این‌که شبکه ملی اطلاعات با اینترنت ملی متفاوت است، اظهار کرد: آن‌ها که از لفظ اینترنت ملی یا عناوینی از این دست استفاده می‌کنند، هدف‌شان تخریب دستاورد‌های جوانان ایرانی در حوزه خودشان است. یادمان نرفته که حدودا ۹ ماه پیش بسیاری از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری خدمت‌دهی‌شان به شرکت‌دهی ایرانی را به دلیل تهدید‌های آمریکایی‌ها متوقف کردند؛ ما فراموش نکرده‌ایم که آن‌ها اپلیکیشن‌های ایرانی را از گوشی‌های تلفن همراه حذف کردند و الان نیز خدمات پرداخت را به شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های ایرانی نمی‌دهند.
 
آذری جهرمی هم‌چنین با بیان این‌که در این شرایط آیا باید دست روی دست بگذاریم تا آمریکا برایمان تعیین تکلیف کند و بگوید کدام شرکت ایرانی می‌تواند رشد کند و کدام شرکت نمی‌تواند؟ گفت: منطق موضوع این است که شبکه ملی اطلاعات همانگونه که رهبر معظم انقلاب فرمودند را با جدیت پیش ببریم تا سهم‌مان را در دنیا بگیریم؛ ما در عین تحریم‌هایی که اخیرا دولت آمریکا علیه‌مان و وزارت ارتباطات در حوزه فضایی وضع کرد، پیام‌مان روشن بود؛ ما استارت‌آپ‌های ایرانی را به آذربایجان بردیم، حال اگر اینترنت نباشد چگونه می‌توانیم در بازار‌های منطقه‌ای فعالیت کنیم؟
 
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات همچنین خاطرنشان کرد: هدف شبکه ملی اطلاعات رشد اقتصاد کشور در حوزه اقتصاد دیجیتال است نه قطع اینترنت.
 
اگر همان‌طور که در تعریف شبکه ملی اطلاعات آمده، این شبکه «متشکل از زیرساخت‌های ارتباطی با مدیریت مستقل کاملاً داخلی، شبکه‌ای حفاظت‌شده نسبت به اینترنت و شبکه‌ای با امکان عرضه انواع محتوا و خدمات ارتباطی سراسری برای آحاد مرد» باشد، تعبیری که از شبکه ملی اطلاعات می‌توان کرد، در بهترین حالت اینترانت است و نه اینترنت ملی و به تاکید کارشناسان، استفاده از چنین تعابیری، اشتباه و موجب واکنش مسوولان حوزه ارتباطات و فناوری اطاعات شده است.
 
همچنین پیشتر مجله فارس پلاس در این رابطه نوشته بود: طبق قانون، سال ۹۵ به‌عنوان زمان راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات تعیین شد ولی به دلایل متعددی به این وعده عمل نشد. مشکلات بسیاری بر سر راه شبکه ملی اطلاعات قرار داشت؛ از عدم اهتمام بعضی مسئولان گرفته تا منافع اقتصادی بعضی گروه‌های خاص، و البته پیچیدگی‌های فنی و نیاز اقتصادی بالا. حالا این روزها حسرتی ایجاد شده برای بسیاری از ایرانی‌ها که چرا اینترنت ملی ندارند برای زندگی و کسب‌وکار و رفاهشان.

در مقابل، خیلی‌ها هم سؤال و ابهام دارند که این شبکه ملی اطلاعات اصلاً چه هست و نکند محدودیت‌های جدی برای ارتباط ایرانی‌ها با سایت‌ها و پایگاه‌های اینترنتی سراسر جهان ایجاد کند. برای روشن شدن موضوع بهتر است ابتدا به تجربه کشورهای جهان در این حوزه بپردازیم و بعد آگاهانه‌تر قضاوت کنیم.
اینترنت ملی آمریکایی!

خیلی‌ها نمی‌دانند و شاید باورشان نشود ولی آمریکا هم اینترنت ملی دارد. خیلی کشورهای دیگر هم هستند و تجربه‌های موفق نیز در این حوزه فراوان است. کره جنوبی که معروف است به اینکه سریع‌ترین اینترنت جهان را دارد، اینترنت ملی دارد. و اصلاً چون اینترنت ملی دارد توانسته بالاترین سرعت اینترنت در جهان را داشته باشد.

در آمریکا اینترنت ملی با عنوان «زیرساخت ملی اطلاعات» (NII) شبکه‌ای است باهدف پردازش اطلاعات باکیفیت بالا. منظور از کیفیت بالا هم گردش آزادانه اطلاعات در مجاری قانونی و امکان پایش اطلاعات نادرست و همچنین جلوگیری از اعمال خرابکاری در بخش‌های حساس امنیتی است.

افزایش امنیت کسب‌وکار از طریق حفظ ایمنی دسترسی‌ها و ایجاد مصونیت در برابر دزدی اطلاعات اقتصادی و فنی شرکت‌ها بخش دیگری از اهداف این شبکه ملی است. در آمریکا حفاظت از اینترنت معادل حفاظت از اقتصاد است. استرالیا نیز شرایطی مشابه آمریکا دارد و در این زمینه پیشرو محسوب می‌شود.
سریع‌ترین اینترنت جهان از کجا آمد!

کره جنوبی که حالا پرسرعت‌ترین اینترنت جهان را دارد تا همین ۱۰ سال پیش به دلیل قوانین داخلی در فهرست کشورهای اصلی سانسور کننده اینترنت معرفی می‌شد. ولی اینترنت ملی را طراحی و اجرا کرد و برخی قوانین هم متناسب با آن اصلاح شد و حالا فضای مجازی امنی دارد برای اقتصاد شتابانش. البته هنوز مانند سایر کشورهای جهان، در کره جنوبی نیز سانسور اینترنت امری ضروری و قانونی است؛

ازجمله سانسور برخی سایت‌هایی که غیرقانونی فعالیت می‌کنند یا در حوزه قمار، تجارت فحشا، تروریسم، ترویج خشونت و... فعال‌اند. اینترنت ملی فرصتی در اختیار کره‌ای‌ها گذاشته تا جامعه را طبق قانون و فرهنگ حاکم، مصون و ایمن نگه دارند تا حد ممکن.
ترس اروپا از جاسوسی آمریکا

انگلستان و چین هم همگام با کره جنوبی شبکه ملی اطلاعات راه‌اندازی کرده بودند و از منافعش بهره می‌بردند. در انگلستان محدودیت‌ها کمتر است و در چین بیشتر. البته اوایل، اینترنت ملی چندان جدی گرفته نمی‌شد تا اینکه با افشاگری‌های «ادوارد اسنودن» معلوم شد چقدر امنیت فضای مجازی پایین است و باید برایش چاره‌ای اندیشید. آلمان و برزیل پیشگام بودند؛ آلمان کشوری صنعتی است که می‌خواهد از اطلاعات مرتبط با فناوری شرکت‌ها و کارخانه‌هایش حفاظت کند و برزیل کشوری رو به توسعه با اولویت‌های صنعتی که هدفی مشابه را دنبال می‌کند.

کار به جایی رسید که آلمان به کشورهای اروپایی پیشنهاد داد برای جلوگیری از جاسوسی و افزایش امنیت، شبکه اطلاعاتی اختصاصی اروپایی راه‌اندازی کنند تا اطلاعات اروپا ازجمله ایمیل‌ها از مسیر آمریکا نگذرد! امروزه برخورداری از شبکه ملی اینترنت یکی از اصول مهم حفظ و ارتقا «منافع ملی» محسوب می‌شود. هند نوعی از شبکه ملی اطلاعات دارد که «شبکه ملی دانش» نامیده می‌شود.

روسیه هم شبکه‌ای پیشرفته دارد برای اینترنت ملی که به‌تازگی فعال‌شده است. هدف روسیه این است که زیرساختی دیجیتالی برای اینترنت مستقل داشته باشد و یکی از شاخص‌هایش هم اینکه باید آمادگی کامل ایجاد شود تا در مواقع ضروری بتوان از اینترنت جهانی مستقل عمل کرد.
سانسور ارزان است، اینترنت ملی گران!

بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته یا رو به توسعه جهان در حال‌ توسعه و راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات هستند ولی اخبار مرتبط با این اقدامات معمولاً زیاد منتشر نمی‌شود؛ اول به دلایل امنیتی و حفاظت از ساختار فنی این کار و بعد به دلیل واکنش‌های منفی احتمالی به‌ویژه از سوی رسانه‌ها. بعضی افراد و رسانه‌ها و موسسه‌های نظارت بر اینترنت به دلایل مختلف نسبت به شبکه‌های ملی اطلاعات نظر مساعد ندارند و راه‌اندازی آن را معادل «کنترل اینترنت» یا «تلاش برای سانسور گسترده» یا «اعمال نظارت بیشتر بر آزادی بیان» تعبیر می‌کنند.

جالب آن که برخی کشورها از این موضوع برای فشار بین‌المللی و رسانه‌ای بر سایر کشورها استفاده می‌کنند؛ برای مثال رسانه‌ها و مقامات آمریکایی مدام نسبت به راه‌اندازی اینترنت ملی در ایران اظهار نگرانی می‌کنند! نکته مهم اینکه سانسور اینترنت کاری به‌مراتب ساده‌تر از راه‌اندازی اینترنت ملی است. سانسور، کم‌هزینه و راحت و سریع است درحالی‌که راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات کاری دشوار، زمان‌بر، پرهزینه و ازنظر فنی بسیار پیچیده است؛ این دو را نباید باهم اشتباه گرفت.