اوضاع سوریه در سال 94

به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»به نقل از فرهیختگان،در بخشی از اظهارات ظریف در پروژه تاریخ شفاهی درباره تلاش برای نابودی برجام، او نقش روس‌ها را پررنگ کرد و دعوت از سردار سلیمانی برای سفر به مسکو و سوخت‌گیری جنگنده‌های روسی در فرودگاه همدان را نیز در این چارچوب تحلیل کرد و گفت: «من از وزیر خارجه کنونی سوریه -که تا چند وقت پیش قائم‌مقام بود- یک‌بار که در فرودگاه به پیشوازم آمده بود، سوال کردم و گفتم آیا در تیر و مرداد 94 هنوز شرایط شما شکننده بود؟ گفت نه ما [از شرایط شکننده] عبور کردیم.» او ادامه می‌دهد: «یعنی روس‌ها بعد از اینکه نیاز ما مرتفع شده بود، آقای سلیمانی را به مسکو دعوت کرده بودند.»

بررسی این ادعا چندان کار مشکلی نخواهد بود. کافی است کمی به عقب بازگردیم تا ببینیم در وضعیتی که‌ ظریف به نقل از قائم‌مقام وقت وزیر خارجه سوریه در این گفت‌و‌گو تشریح کرده، چقدر با واقعیت میدانی تطابق دارد؟

روسیه در 30 سپتامبر 2015 (8 مهر 94) وارد نبرد سوریه شدند. چند ماه قبل در اواخر اسفند 93، شهر ادلب پس از 6 روز نبرد سنگین، با مساعدت و مدیریت سرویس اطلاعاتی ترکیه، سقوط می‌کند و به اشغال جبهه النصره درمی‌آید. در اردیبهشت‌ماه منابع خبری عربی گزارش دادند که وضعیت ارتش سوریه چندان مناسب نیست و یکی پس از دیگری متحمل شکست‌های سنگینی شده است و پس از شکست در استان ادلب در منطقه «سهل الغاب» در نزدیکی شهر حماه نیز مجبور به عقب‌نشینی شده بودند. دیده‌بان حقوق بشر سوریه وابسته به مخالفان سوری در همان زمان گزارش داد که «نوعی حالت هیستریک در میان نیروهای سوری به‌دلیل شکست‌های اخیر به‌وجود آمده و واکنش آنها در برابر مخالفان جنبه احساسی و عصبانیت به خود گرفته است، به‌گونه‌ای که بیش از 30 بشکه انفجاری را به شمال غرب حماه پرتاب کرده‌اند.» 3 ماه بعد در مرداد 94 یعنی یک ماه بعد از برجام، آمریکا یک گروه تروریستی جدید تحت عنوان «نیروی سوریه جدید» را وارد نبردهای میدانی سوریه کرد.

اوضاع چنان در سوریه سخت شده بود که بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در سخنانی نخستین‌بار از فرسایش نیروهای مسلح این کشور در جریان جنگ خبر داد و تاکید کرد که به همین دلیل، از این پس احتمالا اولویت ارتش سوریه، حفظ مناطق مهم‌تر خواهد بود.

مجموع سرزمین‌هایی که داعش تا پیش از حضور روسیه در سوریه تصرف کرده بود، بین 30 تا 40 درصد تخمین زده می‌شد. در همان زمان داعش در عراق نیز بین 30 تا 35 درصد خاک این کشور را در اختیار دارد.

مشخص نیست روایت ظریف به نقل از قائم‌مقام وزیر خارجه سوریه، تا چه اندازه درست است، اما به‌طور حتم این وضعیت یعنی تسلط داعش بر 40 درصد خاک سوریه، تسلط جبهه النصره بر استان ادلب و تسلط کردها بر مناطق کردنشین، نشان می‌دهد حداقل سوریه از بحران عبور نکرده است. نه‌تنها در سال 2015 که یک‌سال بعد یعنی اول سپتامبر 2016، داعش همچنان قدرتمند بود و تنها در برخی مناطق تحت کنترل خود در رقه، حلب، حسکه، دیرالزور و حمص عقب‌نشینی کرده بود.