مرگ «پریشان»!

به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت» به نقل از تسنیم، معاون فنی محیط زیست استان فارس با اشاره به وضعیت تالاب‌های استان فارس اظهارد کرد: ۱۱ تالاب در سطح استان فارس وجود دارد که ۴ تالاب رامسر سایت هستند یعنی مشمول کنوانسیون رامسرند که شامل مجموعه طشت، کمجان و بختگان و پریشان می‌شود.

نبی‌الله مرادی با بیان اینکه دریاچه پریشان از سال ۸۶ آبی به خود ندیده و کامل خشک شده است، گفت: در این دریاچه سطح ایست آبی چندین متر از کف تالاب پایین‌تر رفته و تقریبا همه چشمه‌های اطراف تالاب خشک شدند؛ اقداماتی برای احیای دریاچه انجام شده اما به دلیل اینکه کمبود مخزن شدید است نتوانسته جوابگو باشد.

وی با بیان اینکه باید کمکی به دریاچه پریشان شود تا این افت جبران شود و بعد با یک مدیریت مناسب پایدار نگه داشته شود، افزود: بختگان نیز در فهرست مونترو قرار گرفته است، اگر تالابی دچار مشکل شود و احتمال از دست دادن کارکردهای زیستی و اکولوژی را داشته باشد، در این فهرست قرار می‌گیرد تا دولت‌ها حساس شوند و بتوانند آن را احیا کنند که اگر احیا نشود تالاب مذکور از کنوانسیون رامسر خارج می‌شود.

مرادی با بیان اینکه تالاب بختگان دومین تالاب بزرگ داخلی کشور است، بیان کرد: این تالاب با وسعت ۸۵ هزار هکتاری خود و ۴۱ هزار هکتاری طشک و ۴ هزار هکتاری کمجان در سال‌های خوب بهم متصل می‌شدند و یک اقلیم بسیار خوبی درست می‌کردند اما اکنون بزرگترین انجیرستان دیم دنیا در استهبان بعد از خشکیدگی تالاب دچار آسیب جدی شده و در ورطه خشکیدگی و از بین رفتن است.

وی با بیان اینکه اقداماتی هم برای احیای این ۴ تالاب صورت گرفته است، عنوان کرد: برای بختگان بارزترین طرح مدیریت زیست بومی بختگان است که به صورت کامل کار شده و براساس همان پیگیری‌ها انجام می‌شود.

مرادی تصریح کرد: این حساسیت در مسئولان استانی ایجاد شده و به این نتیجه رسیدند که بختگان باید احیا شود و طی ۲ سال اخیر بخشی از حق آبه بختگان را از درودزن تامین و رهاسازی و کشاورزان نیز همکاری کردند.

معاون فنی محیط زیست استان فارس با بیان اینکه مطالعات دانشگاه شیراز در قالب طرح احیای تالاب‌های استان فارس در حال انجام است اما هنوز کامل نشده است، گفت: مهم‌ترین دلیل برای به وجود آمدن این شرایط برداشت‌های غیرمجاز است و این موضوع در مجموعه بختگان و پریشان بیش از ۳۰ تا ۴۰ درصد سهم دارد.

وی با بیان اینکه هزار چاه در اطراف پریشان است که یک سوم غیر مجاز و مابقی هم که مجاز است همه مجهز به کنتور نیستند که حجم مندرج در پروانه را رعایت کنند و هر چقدر دلشان بخواهند آب برداشت می‌کنند، بیان کرد: زمین‌های اطراف دریاچه تمام سال کشت می‌شود و هیچ استراحتی به تاسیسات و سفره‌های آب نمی‌دهند، میزان برداشت آب خیلی زیاد است و در سال‌های اخیر اضافه برداشت با خشکسالی همراه و سبب خشکیدگی تالاب‌ها شد.

معاون فنی محیط زیست استان فارس درباره تبعات خشک شدن و از بین رفتن تالاب‌ها گفت: عمده‌ترین تبعاتش ایجاد کانون‌های برداشت گرد و غبار است که در بختگان این اتفاق افتاد، باد غالب از دریاچه به سمت شهر آباده طشک است که سبب طوفان‌های نمک می‌شد که در سال‌های اخیر برای تثبیت طوفان‌های نمک نهال کاری شده تا اگر طوفان ایجاد شد مسیر حرکت به سمت شهر نباشد و بتوانیم جلویش را بگیریم.

وی افزود: فروچاله‌ها هر چند وسیع و گسترده نیست اما در کنار دریاچه مهارلو اتفاق می‌افتد و مربوط به برداشت از آب‌های زیر زمینی است که در نزدیک یکی از روستاها در حال اتفاق است.

مرادی تهدید امنیت غذایی را از دیگر تبعات خشک شدن دریاچه‌ها دانست و اظهار کرد: در نتیجه خشک شدن تالاب‌ها و برداشت بیش از حد از سفره‌های زیرزمینی سفره‌های آب شور به سمت آب شیرین نفوذ می‌کنند و کیفیت آب به شدت پایین می‌آید و کشاورزی و امنیت غذایی هم دچار مشکل می‌شود.

معاون فنی محیط زیست استان فارس بیان کرد: اگر کانون‌های تولید ما در روستاها معیشتشان تامین نشود ناگزیر به تخلیه هستند که این مهاجرت‌های عظیم پیامدهای اجتماعی بسیاری دارد.

وی با بیان اینکه اکنون احیای تالاب‌ها مطالبه آحاد مردم شده و تصمیم‌گیران نیز به این آگاهی رسیدند که باید مدیریت منابع آب را جدی‌تر بگیریم، اظهار داشت: ما در کمربند خشک جهان هستیم و در این موقعیت بودن اقتضائات خود را دارد. در آینده اگر با این شیوه ادامه دهیم فجایع محیط زیستی رخ می‌دهد اگر بختگان را از دست بدهیم کویر سیرجان به داخل استان فارس نفوذ می‌کند که حتی تجسمش هم سخت است و امیدواریم به این نقطه نرسیم.

مرادی با بیان اینکه تالاب‌ها یک متولی خاص نمی‌تواند داشته باشد بلکه همه ذی‌نفعان باید یک باور داشته باشند تا بتوانند مدیریت کنند تا تالاب پایدار باشد، گفت: باید همه به نحوی از منابع استفاده کنند که خود منبع شود.

وی خاطرنشان کرد: برای استان فارس و مجموعه بختگان و پریشان طرح مدیریت زیست بومی آماده شده، برای کافتر و مهارلو نیز این طرح آماده و ابلاغ شده است، هر دستگاه دولتی شرح وظایفی دارد که باید انجام دهد و هرچند هنوز به اجرا نرسیده اما در اولویت قرار دارد.

معاون محیط زیست فارس گفت: از سال ۹۳ ستاد احیای تالاب‌های فارس را شروع کردیم و بعد از آن قانون تالاب‌ها و آئین نامه اجرایی دنبال شد پس از آن یک ستاد ملی شکل گرفت و ستاد احیای تالاب‌های فارس هم تغییرات جزئی در آن ایجاد شد، در حال حاضر جلسات منظمی تشکیل می‌شود و رئیسش هم استاندار است و امید داریم که نتیجه خوبی داشته باشد.

مرادی با بیان اینکه در سفر رئیس سازمان به استان فارس تکلیف شد که برای تالاب‌های فارس شبیه تالاب ارومیه یک طرحی آماده شود که در دست اجرا است و کارهای مقدماتی در حال انجام است تا نقشه راه برای احیای تالاب‌ها ترسیم شود، بیان کرد: این طرح ابتدا باید در ستاد استانی تصویب شود و بعد در ستاد ملی و به وزارت خانه‌های مربوطه ابلاغ شود تا مصوبات و رهیافت‌ها را دنبال کنند.