با اعتراضات کاربران و مخاطبان شبکه HBO، مدیریت این شبکه فیلم معروف «برباد رفته» را از آرشیو خود حذف کرده و از دسترس مخاطبان خارج نمود. این واکنش پس از اوج گیری اعتراضات ضد نژاپرستی در آمریکا به قتل جرج فلوید، سیاهپوست آمریکایی صورت گرفت.
اعتراضات کاربران و مخاطبان شبکه HBO به فیلمهایی مانند «برباد رفته» به دنبال یادداشت جان ریدلی، نویسنده فیلمنامه «۱۲ سالبردگی» رخ داد که در ستون دیدگاه روزنامه لسآنجلس تایمز منتشر شد. ریدلی از مسئولان HBO خواسته بود بار دیگر فیلم «بر باد رفته» را بازبینی و به داستان و مضمون آن توجه کنند.
او نوشت: «این فیلمی است که بردهداری را در مناطق جنوبی آمریکا در قرن ۱۹ تقدیس میکند، وحشتهای آن دوران را نادیده گرفته و برخی از دردناکترین کلیشههای نژادی مردم رنگینپوست را برای همیشه ماندگار میسازد. فیلم میخواهد نشان بدهد آنچه در آمریکای آن دوران گذشت، رستاخیزی خونین برای نگهداری از حق داشتن، خریدن و فروختن انسان بوده است.»
قابل ذکر اینکه فیلم «بر باد رفته» به تهیه کنندگی دیوید سلزنیک و کارگردانی ویکتور فلیمینگ که در سال 1939 برنده 9 جایزه اسکار شد، داستان چند خانواده جنوبی آمریکا را بر بستر جنگهای انفصال شمال و جنوب به تصویر میکشید که به طرفداری از بردهداری میجنگیدند. در این فیلم شمالیهای ضد بردهداری غارتگر و جنایتکار معرفی میشدند. شخصیتهای اصلی فیلم مانند رت باتلر (کلارکگیبل) واشلی ویلکز (لزلیهاوارد) از اعضای فرقه مخوف و نژادپرست کوکلوس کلان بودند. فرقهای که در مراسم و آیینهای خود سیاهپوستان را زنده زنده میسوزاندند اما در فیلم «برباد رفته» به عنوان آدمهای شریف و قهرمان جنگ جلوه میکنند.
گفتنی است مضمون بردهداری و نژادپرستی از اوایل شکلگیری سینمای آمریکا در فیلمهای هالیوودی وجود داشته از جمله در فیلم معروف «تولد یک ملت» (1915) ساخته دیوید وارکگریفیث (ملقب به پدر سینما) که اعضای همان فرقه نژادپرست کوکلوس کلان، قهرمانهای فیلم بوده و سیاهپوستان آدمهای خبیثی نشان داده میشود.
اگرچه در سالهای اخیر سعی شده در سیستم اصلی هالیوود، فیلمهایی درباره دوران برده داری ساخته و در آن بعضا ظلم به سیاهپوستان نشان داده شود، فیلمهایی مانند «12 سال بردگی» یا «خدمتکار» اما متاسفانه در این فیلمها نیز همان نژادپرستی فیلمهای «برباد رفته» و «تولد یک ملت» با رنگ و لعاب ضد نژادپرستی به چشم میخورد. در این دسته فیلمها، همواره سیاهپوستان، آدمهای بیعرضه و ترسو و در کلیت انسانهای درجه دو نشان داده میشوند و این سفید پوستان هستند که بایستی آنها را به حقوق خود آگاه کرده و نجات بخشند. در این فیلمها، همچنان فرمول سفیدپوستِ ارباب و سیاهپوستِ برده حرف اصلی را میزند. اما فیلمهای واقعا ضد نژادپرستانه غالبا در سیستم حاکم توزیع و پخش هالیوود قرار نگرفته و اکرانهای بسیار محدود داشته و یا به شبکههای ویدئویی فرستاده میشوند.
اسپایک لی فیلمساز سیاهپوست که سال گذشته برنده اسکار بهترین فیلمنامه شد در مصاحبهای با دویچه وله درباره دروغهایی که در تاریخ آمریکا گفته شده، میگوید: «به ما هیچوقت این نکته تاریخی را یاد ندادند که جرج واشنگتن، اولین رئیسجمهور آمریکا ۱۲۳ برده داشت. این موضوع کنار گذاشته شد؛ آن هم به عمد».
اعتراض به ریشههای نژادپرستی در آمریکا این روزها به کریستف کلمب هم رسید و معترضان ایالت ریچموند ویرجینیا، با اعطای لقب نخستین نژادپرست قاره آمریکا به کریستف کلمب، مجسمهاش را پایین کشیده و او که قتلعام سرخپوستان را شروع کرد، «آغازگر سدهها نسلکشی علیه جمعیت بومی قاره آمریکا» نامیدند.
گفتنی است برهمین اساس شدیدترین نژادپرستی آمریکایی در فیلمهای وسترن هالیوود نمود داشته که برخلاف واقعیات تاریخی، سرخپوستان همواره افرادی خبیث و شرور و جنایتکار نشان دادهاند. در این فیلمها همیشه جمله معروفی وجود داشته که «سرخپوست خوب، سرخپوست مرده است»!!
منبع : کیهان
