در این مدت نشست فوق العاده کمیسیون مشترک برجام ششم مرداد ماه به ریاست عراقچی و هلگا اشمید معاون مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در وین برگزار و طرفین توافق کردند که نشست وزرای خارجه ایران و گروه ۱+۴ را برگزار کنند و البته تاریخی در این زمینه اعلام نشد.
*سه گفتگوی تلفنی ماکرون و روحانی
در ۲ ماه اخیر هم روسای جمهور ایران و فرانسه سه مرتبه تلفنی گفتگو کردند.
حسن روحانی هشتم مرداد ماه در تماس تلفنی ماکرون خطاب به رئیس جمهور فرانسه گفت: هر چه زمان بگذرد و گامهای بعدی در کاهش تعهدات برجامی توسط ایران به انجام برسد، بازگشت به نقطه اول برای ایران و اروپا سختتر خواهد شد.
یکشنبه ۱۵ تیر ماه و یک روز قبل از پایان فرصت ۶۰ روزه اول روسای جمهور ۲ کشور تلفنی گفتوگو کردند و ماکرون در این تماس تلفنی عنوان کرد: «میپذیریم که اقدامات اروپا برای جبران تحریمهای آمریکا موفق و کارآمد نبوده است، اما همه تلاش خود را برای جبران این موضوع به کار میگیریم.»
در گفتگوی چهارم تیر ماه روسای جمهور ۲ کشور، حسن روحانی با اشاره به اینکه پایبندی ایران در برجام پس از خروج آمریکا بر مبنای وعده طرفهای اروپایی برای تضمین منافع اقتصادی از جمله حل و فصل مسائل مربوط به روابط بانکی و فروش نفت بود که متاسفانه هیچ یک از آنها در مقام عمل تحقق پیدا نکرده، افزود: اگر ایران نتواند از فواید برجام بهره مند شود، بر اساس بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام مرحله به مرحله تعهدات خود را کاهش خواهد داد.
*سفر عبدالمهدی و بن علوی به تهران
در این میانه نیز «عادل عبدالمهدی» نخست وزیر عراق ۳۱ تیر ماه سفری چند ساعته به تهران داشت و با حسن روحانی دیدار کرد و اخبار منتشر شده از دیدارهای انجام شده متمرکز بر بحث امنیت در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان بود. شنبه پنجم مرداد ماه نیز یوسف بن علوی وزیر خارجه عمان که ۳۰ اردیبهشت ماه نیز سفری چند ساعته به تهران داشت، در سفری ۲ روزه به ایران با مقامات کشورمان از جمله ظریف، شمخانی، روحانی و لاریجانی دیدار کرد.
سید عباس موسوی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هفتم مرداد ماه در نشست هفتگی با خبرنگاران گفت: اگر این آمد و شدها به نتیجه عملی نینجامد، ایران در فرصت باقیمانده گام سوم را با قاطعیت برخواهد داشت. از توافقات حاصله، برگزاری نشست کمیسیون مشترک با حضور وزرای خارجه ایران و 1+4 است که نیاز به برخی مقدمات و بررسی ها دارد که به محض آماده شدن، این نشست برگزار خواهد شد. (اینجا بخوانید)
*تمدید معافیتهای هستهای ایران برای ۳ ماه دیگر
البته در این مدت معافیتهای هستهای ایران برای سه ماه دیگر از سوی آمریکا تمدید شد. این مطلب را ابتدا روز پنجشنبه (دهم مرداد) «جان بولتون» مشاور امنیت ملی کاخ سفید در مصاحبه با فاکس نیوز اعلام کرد و گفت: دولت آمریکا تصمیم گرفته معافیتهای مربوط به همکاری هستهای با ایران را برای سه ماه دیگر تمدید کند. «فکر میکنم مسئله این است که ما فعالیت هستهای آنها را بسیار بسیار به دقت زیر نظر داریم. این هم یک تمدید کوتاه ۹۰ روزه است».پس از آن نیز وزارت خارجه آمریکا با صدور بیانیهای رسما از تمدید معافیتهای باقیمانده همکاریهای هستهای با ایران خبر داد و هدف از این کار را ادامه نظارت بر برنامه هستهای ایران اعلام کرد.
*گامهایی که برداشته شد
به گزارش فارس، یکشنبه ۱۶ تیر ماه و در پایان اولین فرصت ۶۰ روزه ایران به اعضای باقیمانده در برجام مبنی بر عمل به تعهداتشان و اعلام گام اول ایران در توقف برخی تعهدات برجامی در زمینه اورانیوم غنی شده و آب سنگین تولیدی و عبور ایران از سقف تولید ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ درصد، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر خارجه ایران به همراه بهروز کمالوندی معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی در نشست خبری مشترک با حضور علی ربیعی سخنگوی دولت ورود ایران به گام دوم توقف برخی تعهدات برجامی را اعلام کردند.
در این نشست اعلام شد که ایران از این به بعد سقف غنی سازی ۳.۶۷ درصد را رعایت نمیکند و از این سقف عبور خواهد کرد و یک روز بعد هم بهروز کمالوندی در گفتگو با فارس عنوان کرد که ایران به سقف ۴.۵ درصد رسیده است و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز این موضوع را تأیید کرد.
اعلام این دو گام در راستای بیانیهای بود که شورای عالی امنیت ملی ۱۸ اردیبهشت ماه سالجاری (+) و در اولین سالگرد خروج آمریکا از توافق وین صادر کرد. در این بیانیه ضمن اعلام گام اول ایران مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در مرحله فعلی دیگر خود را متعهد به رعایت محدویتهای مربوط به نگهداری ذخایر اورانیوم غنی شده و ذخایر آب سنگین نمیداند، فرصت ۶۰ روزهای به طرفهای باقیمانده در برجام داده شد که تعهدات بانکی و نفتی خود در قبال ایران و در چارچوب برجام را عملیاتی کنند.
امروز ۳۰ روز از فرصت ۶۰ روزه دوم به طرفهای باقیمانده در برجام باقی مانده است و همانطور که مسئولان ایرانی اعلام کردهاند در صورت عدم پایبندی طرفهای مقابل، گام سوم در راه است. البته جزییاتی از گام سوم تاکنون عنوان نشده، ولی آنگونه که پیش از این هم برخی مقامات ایرانی گفته بودند گام سوم به مراتب محکمتر و قاطعتر از ۲ گام قبلی است.
البته محمدجواد ظریف وزیر امورر خارجه روز دوشنبه (چهاردهم مرداد ماه) در پاسخ به سؤال خبرنگار تلویزیون ترکیه در خصوص اینکه آیا گام سوم میتواند آخرین قدم باشد و بعد از خروج از برجام برنامه ایران چه خواهد بود؟ افزود: گام سوم نه آخرین قدم است و نه خروج از برجام، گام سوم در چارچوب برجام است. البته برجام چیز مقدسی نیست و اگر لازم باشد از برجام خارج میشویم.فعلا نیازی نمیبینیم از برجام خارج شویم. راجع به اقدامات بعد از خروج از برجام صحبت نمیکنیم.
آیا طرفهای باقیمانده از ۳۰ روز آینده برای عمل به تعهداتشان استفاده میکنند؟ با اینکه تعدادی از کشورهای اروپایی آمادگی خود را برای پیوستن به سازوکار مالی «اینستکس» اعلام کردهاند ولی تحول خاصی در این خصوص صورت نگرفته و ظریف هم عنوان کرده که این سازوکار مقدمه اجرای تعهدات اروپاییهاست، شواهد حاکی از آن است که این بار هم تحول خاصی از سوی طرف مقابل صورت نخواهد گرفت.
منبع : فارس
