«100 اعلان و اعلامیه» رونمایی شد

پایگاه خبری حامیان ولایت/فرهنگی

سومین کتاب از مجموعه کتاب‌های «100» با عنوان «100 اعلان و اعلامیه» رونمایی شد.

 بر اساس گزارش رسیده، نشست رونمایی کتاب «100 اعلان و اعلامیه» با سخنرانی سیدفرید قاسمی (مدیر مرکز کتاب‌پژوهی)، محسن میرزایی (تاریخ‌نگار) و دکتر علی ططری (مدیر مرکز اسناد کتابخانه و موزه مجلس شورای اسلامی) در انتشارات ایده برگزار شد. دبیری این نشست بر عهده سعید باباوند، مدیر هنری انتشارات ایده خلاقیت بود.

بنا بر اعلام، کتاب «100 اعلان و اعلامیه» مربوط به دوره قاجار و پهلوی، سومین کتاب از مجموعه کتاب‌های «100» و از مجموعه شخصی ناصرالدین حسن‌زاده است که در راستای یکی از مهمترین دغدغه‌های ناشرش، یعنی فقرزدایی از آرشیوسازی در ایران، شکل گرفته است.

در ابتدای این مراسم محسن میرزایی درباره اهمیت اسناد در تاریخ و فرهنگ هر کشوری به سخنرانی پرداخت. این تاریخ‌نگار ضمن اشاره به کم بودن نمونه‌های اسنادی، بر ضرورت انتشار کتاب‌هایی از این دست تاکید کرد و اقدام ناصرالدین حسن‌زاده را تلاشی سخت و ارزشمند خواند.

در ادامه سیدفرید قاسمی با بیان اینکه نخستین اعلان‌های فارسی مطبوعاتی ایران به 244 سال پیش برمی‌گردد، به بررسی نخستین اعلان‌ها و پیشینه آن‌ها پرداخت و گفت: نخستین اعلان دیوارکوب چاپی فارسی در هلند، هند و سپس سایر کشورها چاپ شده است. اعلان در تاریخ ایران نام‌های گوناگونی داشته که به نظرم، نخستین نامی که به آن اطلاق شده، ورقه است.

وی اظهار کرد: با این وجود، سایر نام‌های اعلان، در آن‌ زمان اعلان‌نامه، اشتهارنامه، انتشار‌نامه و نام‌هایی از این قبیل بوده و در سال 1314 فرهنگستان آگهی را برای اعلان وضع می‌کند. یکی دیگر از انواع اعلان‌های چاپی، اعلان مطبوعاتی است. این نوع اعلان پیش از ایران در سایر کشورها به چاپ رسیده است.

قاسمی همچنین بیان کرد: 10 سال قبل از این که روزنامه در ایران منتشر شود، عباس میرزا قاجار، نایب‌السلطنه، به مطبوعات اروپا به ویژه انگلیس آگهی می‌داد. آگهی‌هایی که عباس میرزا به مطبوعات انگلیس داد در واقع یک نوع فراخوان برای سرمایه‌گذاری در ایران بود. بنابراین پیشینه آگهی یا اعلان فارسی پیش از اعلان مطبوعاتی چاپی در ایران است.

این پژوهشگر حوزه مطبوعات ادامه داد: کتاب «100 اعلان و اعلامیه» گزیده‌ای از مطبوعات دوره قاجار و پهلوی است که از سوی حسن‌زاده جمع‌آوری و تدوین شده، بنده به وی و ناشر آن تبریک می‌گویم، زیرا کار بزرگی انجام دادند. کسانی که در این حیطه کار می‌کنند و وضع پژوهش در حوزه اعلان، وضعیت کتابخانه‌ها و وضعیت اسفبار آرشیو کشور را می‌دانند، درک می‌کنند که انتشار چنین مجموعه‌ای چه کار دشواری است.

قاسمی افزود: همه می‌دانند جمع‌آوری اعلان با مطبوعات، مجله و کتاب بسیار متفاوت است. مجله، روزنامه و کتاب یک‌جا صحافی و جمع شده، اما بیشتر اعلان‌ها از روز نخست دیوارکوب و پراکنده بوده است. این یک کوشش فردی خودجوش بوده که به نظر بنده ارزش و اهمیت آن از هزاران کار اداری مهم‌تر است و باید این زحمت را قدر دانست.

مدیر مرکز کتاب‌پژوهی در ادامه اظهار کرد: برگه‌های انتخاباتی، عقدنامه‌های چاپی، و شب‌نامه در این اثر دیده می‌شود، اما نظر من این است برای اینکه این مجموعه‌ها و حرکت ارزشمندی که انتشارات ایده خلاقیت شروع کرده با قدرت ادامه پیدا کند، محتوامحوری و شکل‌سالاری را باید هم‌پای هم دانست. پژوهشگر و محقق باید اعلان وثوق‌الدوله یا سیدضیاءالدین طباطبایی را بتواند در این مجموعه بخواند و بهتر بود محقق متن را از تصویر این اعلان استنساخ کند.

وی در پایان سخنانش از ناشر، گردآورنده، طراح و مقدمه‌نویسان (آیدین آغداشلو و شهروز مهاجر) قدردانی کرد.

در ادامه این نشست علی ططری با اشاره به غفلت از پژوهش در حیطه اعلان‌ها گفت: چرا تاکنون اعلان‌ها مورد بررسی قرار نگرفته‌اند. دلیل غفلت این است که اعلان‌ها و اعلامیه‌ها در دسترس نبودند و منتشر نشده بودند. انتشار اثر حسن‌زاده گام نخست این عرضه است و به محض این‌که کتاب در دسترس بنده قرار گرفت با چند مدیرگروه تاریخ دانشگاه‌های کشور تماس گرفتم و گفتم پس از انتشار این کتاب، زمان آن رسیده که اکنون اعلا‌ن‌ها به عنوان تز دکتری دانشجویان لحاظ شود. موافقت اولیه نیز گرفته شد و به نوعی گام نخست برای یک پژوهش دانشگاهی در این مورد برداشته شد.

مدیر مرکز اسناد کتابخانه و موزه مجلس شورای اسلامی ادامه داد: همان‌طور که استاد قاسمی به برخی مشکلات اثر حسن‌زاده اشاره کرد، بنده نیز به طور گذرا برخی موارد را تذکر می‌دهم. مولف پس از سال‌ها تلاش یک مجموعه را در اختیار علاقه‌مندان و پژوهشگر این عرصه قرار داده، و این اثر کاری کم‌نظیر است. همچنین مقدمه آغداشلو و مهاجر جای قدردانی دارد. مهاجر در مقدمه خوب خودش منابع و اسناد را بررسی کرده و این مقدمه می‌تواند یکی از بهترین مقاله‌هایی باشد که درباره اعلان‌ها نوشته شده است. از طرفی کار به لحاظ فیزیکی از نظر طراحی جلد، کاور و کاغذی که انتخاب شده در حد ایده‌آل است.

در پایان ناصرالدین حسن‌زاده از سختی‌های موجود برای جمع‌آوری و انتشار این اسناد سخن گفت و با بیان اینکه دیگر انتشاراتی‌ها حاضر به چاپ این مجموعه نشدند، از مدیر انتشارات ایده خلاقیت، آرش سلطانعلی تشکر ویژه‌ای کرد.

در پایان این برنامه، از کتاب «100 اعلان و اعلامیه» رونمایی شد.

منبع:ایسنا