هشت سال از بحران، هرج و مرج و خلأ قدرت در لیبی گذشت و درگیری بین گروههای مختلف برای کسب قدرت همچنان ادامه دارد و در این میان نیروهای تحت فرمان «ژنرال حفتر» موفق شدهاند ابتکار عمل را در دست گیرند.
ژنرال حفتر و نیروهایش که از سوی رژیمهای امارات، مصر و عربستان به شدت حمایت میشوند در ۲ سال گذشته معادلات میدانی را در مناطق مختلف لیبی ۱۸۰ درجه به سود خود تغییر دادهاند و توانستند ضربات سنگینی را به رقبا وارد کنند.
نیروهای وابسته به «ژنرال حفتر» که به دولت «طبرق» معروف هستند پس از تثبیت مواضع در مناطق شرقی و شمال شرقی، عملیاتهای گسترده دیگری را در نقاط مرکزی و شمالی آغاز و نیروهای دولت وفاق ملی و شبه نظامیان نزدیک به جریان اخوان المسلمین را با چالشهای جدیدتری روبه رو کردند.
در ماههای گذشته نیروهای تحت فرمان «حفتر» با عقب راندن نیروهای دولت وفاق ملی و شبه نظامیان اخوان المسلمین موفق شدند خود را از مناطق مرکزی به جنوب غرب لیبی و مرزهای مشترک با الجزایر برسانند که یک پیروزی میدانی بزرگ محسوب میشود.
۵۰ درصد از مساحت لیبی از جمله بخشهای شمال شرقی، شرقی، مرکزی، جنوب غربی و شمال غربی در سیطره نیروهای تحت فرمان ژنرال «حفتر» است و نیروهای دولت وفاق ملی در شبه محاصره گرفتار شدهاند.
در حال حاضر، نیروهای ژنرال حفتر و شبه نظامیان اخوان المسلمین مناطق مهمی لیبی مانند «طبرق، اجدابیا، البیضاء، الجغوف، بردیه، الشویرف، زنتان، سیناون، غذامس، درج، اوباری، جرمه، العوینات، بنغازی و…» را در کنترل دارند.
نیروهای وابسته به حفتر با پیشرویهای گسترده و وسیع توانستهاند خود را به یک قدمی پایتخت لیبی برسانند و زنگ خطر را برای دولت وفاق ملی که از سوی کشورهای ترکیه و قطر حمایت میشود به صدا دربیاورند.
نیروهای دولت وفاق ملی با متحمل شدن شکستهای سنگین، بخشهای وسیعی از مناطق تحت سیطره (نقاط مرکزی) را از دست دادهاند و فقط ۱۵ درصد از مساحت لیبی (شمال غرب و غرب) را در اختیار دارند.
«طرابلس، مصراته، مزده، نالوت، طبقه، زواره و…» از جمله مناطقی به شمار می آیند که همچنان در کنترل نیروهای دولت وفاق ملی و شبه نظامیان نزدیک به جریان اخوان المسلمین هستند.
قبایل لیبیایی نیز مانند «طوارق و تبو» که بیشتر در مناطق جنوب، جنوب غرب و جنوب شرق حضور دارند موفق شدهاند قدرت خود را بازیابی کنند و مساحت تحت کنترل را به ۳۵ درصد افزایش دهند.
استان «غات» مهمترین پایگاه قبیله «طوارق» به شمار میآید و قبیله «تبو» نیز در جنوب و جنوب شرق لیبی و در استانهای «مرزق و کفره» حضور دارد؛ این دو قبیله در ماههای گذشته برخی از مناطق تحت کنترل را در جریان درگیری با نیروهای ژنرال حفتر از دست دادهاند.
قبایل طوارق و تبو در مجموع حدود یک میلیون نفر جمعیت دارند؛ آخرین درگیریها میان نیروهای قبیله «تبو» و نیروهای تحت فرمان «حفتر» در روزهای گذشته در مرکز استان مرزق گزارش شده است.
عناصر تروریستی داعش نیز اگرچه در سالهای ابتدایی بحران تا حدود زیادی توانستند در برخی از شهرهای لیبی از جمله «سرت» قدرت نمایی کنند اما در ۲ سال گذشته با متحمل شدن شکستهای سنگین به سمت مناطق شرقی «بنغازی» و جنوب غرب «سرت و مصراته» متواری شدند.
روند تحولات میدانی نشان میدهد، نیروهای ژنرال «حفتر» میتوانند در ماههای آینده فشار را بر دولت وفاق ملی افزایش دهند و خود را به شهر طرابلس (پایتخت) برسانند تا پیروزی نهایی را به دست بیاورند.
نباید فراموش کنیم درگیریها میان نیروهای ژنرال حفتر و دولت وفاق ملی در اصل یک رقابت سنگین میان ائتلاف رژیمهای امارات، عربستان و مصر با ائتلاف قطر و ترکیه برای افزایش قدرت در لیبی محسوب میشود و نقش کشورهای غربی در تشدید یا کاهش تنشها مشهود است.
تحولات سالهای گذشته اثبات کرده هر یک از ائتلافهای منطقهای که برای افزایش نفوذ در لیبی تلاش میکنند نماینده و نیروهای تحت فرمان غرب به شمار می آیند و چپاول منابع عظیم انرژی اولویت نخست آنان به شمار میآید.
منبع : مشرق
