وقتی در خرداد ۱۳۱۳ (۹۲ سال قبل) رضا پهلوی (اول) برای دیدار با آتاتورک راهی ترکیه شد، کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که این دیدار رسمی، مسیر فرهنگی ایران را ورق بزند. رضا پهلوی در این سفر چنان تحت تأثیر زنان بی‌حجاب ترک قرار گرفت که پس از بازگشت به کشور دستور کشف حجاب داد.

در تاریخ عکاسی جهان، نام «راگو رای» (Raghu Rai) بیش از آنکه با تکنیک‌های پیچیده فنی گره خورده باشد، با «تپش قلبِ هند» پیوند خورده است. او که در سال ۱۹۷۷ با حمایت و تحسین مستقیم استاد بزرگ، هنری کارتیه برسون، به عضویت آژانس معتبر «مگنوم» درآمد، در طول پنج دهه فعالیت حرفه‌ای خود، فراتر از یک عکاس خبری، به روایت‌گری عارف تبدیل شد که تاریخ معاصر هند را نه در اسناد خشک دولتی، بلکه در لایه‌های پنهانِ زندگی روزمره جست‌و‌جو می‌کرد. سبک عکاسی او، پیوندی میانِ «لحظه‌ی قطعی» کارتیه برسون و درکی غریزی از هرج‌ومرجِ شاعرانه بود. راگو رای در قاب‌های خود، تضاد‌های بی‌پایان هند را با وقاری ستودنی به تصویر می‌کشید؛ از سکوتِ مقدسِ معابد و سنگینیِ نگاهِ سالخوردگان، تا هیاهویِ بی‌پایانِ خیابان‌های دهلی و فقرِ آمیخته با کرامتِ مردم. او به جای شکارِ رویدادها، «احساسِ فضا» را عکاسی می‌کرد. نگاه او عاری از قضاوت‌های بیرونی بود؛ او با لنزی که از دلِ سنت و مدرنیته به طور هم‌زمان می‌نگریست، توانست به جای ثبتِ ظاهرِ هند، «روحِ» آن را در تصاویر سیاه‌وسفید و رنگیِ غنی‌اش جاودانه کند. مرگ او در ۸۳ سالگی، پایانِ فصلی از عکاسی انسانی بود که در آن، دوربین نه ابزاری برای مشاهده، بلکه پلی میان قلب عکاس و رگ‌های حیاتِ یک ملت بود. هند از نگاه راگو رای: مجموعه‌ای از تصاویر اختصاصی

وارث حکومتی که با فساد، بی‌کفایتی و بی‌توجهی به جان مردم فروپاشید، امروز در حالی جمهوری اسلامی را به بی‌مسئولیتی متهم می‌کند که تاریخ معاصر ایران، هنوز فجایع تلخ حکومت پهلوی را فراموش نکرده است.

تبریزی پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: اسرائیل در ایران هزار نیروی اطلاعاتی و دو خانه امن هم داشتند که یکی خرمشهر بود و یکی ایلام! این در خاطرات فردوست هم آمده است و در اسناد هم داریم؛ مکان را ساواک در اختیار آنها می‌گذاشت با تمام تجهیزات و مخارج.

غزه پس از ۱۵ ماه جنگ و تخریب‌های گسترده هنوز سقوط نکرده است. حماس با وجود خسارات سنگین، مقاومت می‌کند و اسرائیل نتوانسته به اهداف خود دست یابد.

تلویزیون و سینما قصه‌هایی از دفاع‌مقدس را در دستور کار قرار داده‌اند بخشی تولید شده و بخشی هم در راه‌اند اما برنامه‌ریزی‌ها باید به گونه‌ای باشد حداقل با یک سریال و یا یک فیلم این ایام برای نسلِ جدید یادآوری شود.

هر چه جهان پیش‌ می‌رود بیشتر مشخص می‌شود که تاریخ معاصر را می‌توان به قبل و بعد عملیات طوفان الاقصی در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تقسیم کرد.

مستند پنج قسمتی «پرویز ثابتی» اگرچه تحریف آشکاری علیه تاریخ معاصر بود اما ثابتی خواه ناخواه دست به اعترافاتی می‌زند که یک مورد آن درباره رضا پهلوی است.

تاریخ پژوه معاصر، قیاس شخصیت امام راحل با شخصیت شاه را امری کاملا نادرست برشمرد و گفت: شخصیت متزلزل، ترسو و ناتوان شاه با شخصیت قاطع و پرصلابت امام خمینی(ره) قابل مقایسه نیست.

مصطفی چمران یکی از نام آوران تاریخ معاصر ایران است. او فیزیک‌دان و فارغ التحصیل از دانشگاه های تگزاس و برکلی، سیاستمدار، وزیر دفاع ایران در دولت مهدی بازرگان و دولت موقت، نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی، از فرماندهان ایران در دفاع مقدس و بنیان‌گذار ستاد جنگ‌های نامنظم بود که در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ در مسیر سوسنگرد بر اثر اصابت ترکش خمپاره به شهادت رسید.

یک پژوهشگر تاریخ گفت: چه بسا خواندن خاطرات تاریخی از ایران معاصر، خط بطلانی بر بسیاری از مشهورات غیرمستند باشد؛ مثل این گزاره کلیشه‌ای که «قدیم همه چیز خوب بود!» باید تاریخ خواند تا فهمید خوب و بد چه معنایی دارد.

پژوهشگر تاریخ معاصر ایران در این فقره می‌گوید: از نظر من رضاخان از طرف انگلیسی‌ها - که مبشر نظم سکولار بودند- مأموریت داشت مراجع قدرت و اقتدار تاریخی در ایران را از بین ببرد.

حافظه تاریخی ملت ایران هم اگر فراموش کرده باشد، دو روزنامه آمریکایی و انگلیسی در افشاگری‌های غیرقابل انکاری به ارقام تکان‌دهنده پول‌هایی که خاندان پهلوی و مدیران ارشد رژیم طاغوت به آمریکا برده‌اند، در صفحات تاریخ ثبت کرده‌اند.

بریتانیا به دنبال کشورگشایی‌هایش جنایات و کشتار مردمی بسیار زیادی را در سرزمین‌های مختلف و در طی سال‌های طولانی انجام داده است که کشور ایران نیز از این قضیه مستثنی نبوده است.

تقریباً در سال ۱۳۰۲ حزب صهیونیست در ایران تاسیس شد و ایران به پایگاه مهم انتقال یهودی‌ها به فلسطین تبدیل شد.

مشارکت سیاسی- اجتماعی زنان در تاریخ معاصر را در گفتگو با رضا رمضان‌نرگسی، پژوهشگر تاریخ معاصر مورد واکاوی قرار داده‌ایم.

صدماتی که خاندان پهلوی به کشور ایران وارد کرد شاید تا دهه‌ها قابل جبران نباشد. از بین بردن سرمایه اجتماعی و فرهنگ کشور و همچنین آسیب جدی به باورهای مردم جامعه، تنها بخشی از اقدامات جبران ناپذیر این خاندان است، اما آنچه تا امروز مغفول مانده، غارت بخش بزرگی از سرمایه مادی ایران است.

وقتی قوام السلطنه برای نخستین بار محمدرضا پهلوی را در مقام یک پادشاه دید به او گفت: ماشاءالله چقدر بزرگ شده‌اید.

به هر حال روز دوم دی ماه ۱۳۱۱ شمسی، تیمور تاش به دستور رضا شاه از وزارت دربار برکنار شد. ابتدا نزدیک دوماه در منزل خود تحت نظر شهربانی بود و سپس به زندان قصر انتقال یافت.

وظیفه این سازمان مخفی، کسب خبر و خرید اطلاعات بود و مخصوصا در همه احزاب و جمعیت ها، این سازمان مخفی اشخاصی را خریده بود تا به نفع قوام جاسوسی کنند.