با نزدیک شدن به نوروز و اوج گرفتن خانه‌تکانی‌های پایان سال، مصرف آب در بسیاری از شهرهای کشور به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد؛ این در حالی است که به‌رغم بارش‌های زمستانی، منابع آبی ایران همچنان در وضعیت شکننده قرار دارند و کارشناسان بر ضرورت مدیریت مصرف و صرفه‌جویی بیشتر آب در این ایام تأکید می‌کنند.

دریاچه ارومیه، که زمانی بزرگ‌ترین دریاچه آب شور خاورمیانه به‌شمار می‌رفت، طی دو دهه گذشته در پی خشکسالی‌های مداوم، سدسازی بر رودخانه‌های ورودی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، با کاهش شدید سطح آب مواجه شده است. هرچند افزایش بارندگی‌ها و اجرای برخی طرح‌های احیایی در سال ۱۳۹۸ به بهبود موقت وضعیت این پهنه آبی انجامید، اما تداوم خشکسالی و ضعف مدیریت منابع آب در اوایل دهه ۱۴۰۰، بار دیگر روند احیا را متوقف و شرایط را به نقطه‌ای بحرانی بازگرداند.

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس هفتم گفت: مجموعه دولت در استراتژی‌ متحدی باید دَر چاه‌های غیرمجاز آب را ببندد، روی چاه‌های مجاز به هزینه خودش کنتور نصب و میزان مصرف را کنترل کند تا در گام نخست اضافه برداشت‌های آب از سفره‌های زیرزمینی متوقف شود.

یک مقام مسئول در وزارت راه و شهرسازی از افت ۱۴۰ میلیارد مترمکعبی آب زیرزمینی و فرونشست نقاط مختلفی در تهران و ۱۵۰ هزار چاه قاتل در کشور خبر داده است.

سخنگوی صنعت آب گفت: اقدامات انجام شده در زمینه انسداد ابزارهای غیرمجاز برداشت آب زیرزمینی تاکنون، موجب کاهش برداشت از آبخوان‌های کشور به میزان حدود ۳.۷ میلیارد متر مکعب شده که این میزان 18 برابر ظرفیت کامل سد کرج است.

استاد و پیشکسوت زمین شناسی ساختمان در ایران یکی از مشکلات استان تهران را برداشت بی رویه از آب‌های زیرزمینی دانست و گفت: در برخی مناطق کشور از جمله تهران شاهد ۳۶ سانتی متر فرونشست هستیم و حتی در برخی استان‌ها مانند استان فارس بیش از ۳۶ سانتی متر فرونشست رخ داده است.

وزیر نیرو گفت: فرونشست در اثر برداشت‌های مازادی است که از آب‌های زیر زمینی انجام شده است، در حال حاضر ضرورت دارد تعادلی در میزان مصارف و منابع ایجاد شود.

فرونشست زمین که از آن به ‌عنوان «زلزله خاموش» نیز یاد می‌شود تقریبا تمام دشت‌های کشور که آب شیرین زیرزمینی دارند را در معرض خطر جدی قرار داده است. مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها ضمن هشدار نسبت به نرخ بالا و خطرات ناشی از فرونشست زمین در کشور تاکید کرد: فرونشست زمین در ردیف مخاطرات جدی کشور در برنامه هفتم توسعه در دستور کار سازمان مدیریت بحران قرار گیرد.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای گلستان با اشاره به منابع آلوده کننده آب استان، اظهار کرد: آلودگی آب، مهمترین آلودگی در محیط زیست است و لازم است همه ما در همه ایام، به ویژه در هفته محیط زیست، از منابع آب پاسداری کنیم و فرهنگ پاسداری از منابع آب را توسعه دهیم.

تصاویر دشت مهیار شهرضا در شامگاه ۱۹ دی ماه از وضعیت بحرانی منابع آب زیرزمینی حکایت داردکه افت ممتد سطح ایستابی منجر به کاهش فشار آب منفذی و افزایش تنش موثر و نهایتاً تشدید فرونشست و ایجاد ترک و شکاف در دشت مهیار جنوبی شده است.

مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری گفت: خسارت ترکیدگی لوله انتقال نفت مارون در بخش میانکوه و آتش‌سوزی که به دنبال آن ایجاد شد در برآورد اولیه حدود پنج میلیارد تومان ارزیابی شده است.

قائم مقام مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه سرمایه ملی در حال از دست رفتن است، گفت: از بس اندوخته و سرمایه استفاده شده جایگزینی برای آن نیست، ما نگران سفره‌های آب زیرزمینی هستیم.

سال آبی 98-97 از نظر میزان بارش در 50 سال گذشته کم‌نظیر بوده است اما سوال اینجاست که آیا این بارش‌های بی‌سابقه توانسته است، کسری مخازن آب زیرزمینی را که به حد بحرانی رسیده بودند، جبران کند.

تشدید بحران آب در سال های اخیر کار وزارت نیرو را برای ساماندهی این مساله سخت تر کرده و موجب شده نه تنها این وزارتخانه بلکه تقریبا کل ارکان دولت با این موضوع دست و پنجه نرم کنند البته دولت و وزارت نیرو برای سر و سامان دادن به این مشکل بیکار نماندند و راهکارهایی را اجرایی کردند.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور گفت: هر متر مکعب فاضلاب خام که رها شود ۴۰ برابر حجم خود را از آب‌های زیرزمینی و سطحی آلوده می‌کند که با این میزان تصفیه فاضلاب از این میزان آلودگی منابع آب جلوگیری می‌شود.